HIQMET MEĒAJ
1944. Lind nė qytetin e Ballshit, mė 2 Maj, (varianti zyrtar 15 Maj) nga prindėr me origjinė nga fshati Kallarat i Vlorės. Babai i tij, Hasani, qe larguar nga fshati qė mė 1917. Mė 1919 bėn shkollė xhandėrmarie. Mė 1920 e gjithė shkolla, me instruktor patriotin Shaqo Derri, marrin pjesė nė Luftėn e Njėzetės. Ėshtė pjesėmarrės i Revolucionit tė Qershorit, Kryengritjes sė Fierit dhe rezistencės antiitaliane tė 7 prillit 1939. Kishte mbaruar Akademi Ushtarake nė Itali, Firence dhe Romė. Ka shėrbyer si postėkomandant xhandarmėrie nė shumė skaje tė vendit dhe sė fundi nė Ballsh. Nė fillim tė vitit 1944. duhej tė ēonte te gjermanėt mė se gjashtėdhjetė fshatarė, tė dyshuar pėr pjesėmarrje nė forcat territoriale partizane, tė cilėt do ti pushkatonin. Hasani, bashkė me kolegė tė tij shoqėrues, vendosėn tė largohen nė mal me tė arrestuarit.
1947. Xhaxhai, Skėnderi, partizan i orėve tė para, luftėtar deri nė Jugosllavi, arrestohet papritur dhe dėnohet me vdekje. I zbutet dėnimi me 101 vjet. Babai, qė ndodhej nė Fier bashkė me familjen, largohet pėr nė Vlorė dhe strehohet te njė nga shtėpitė e Osman Haxhiut, Komandant i Luftės sė Vlorės.
1948. Blen shtėpi tė rrėnuar tė pashallarėve tė Vlorės nė rrėzė tė kodrės sė Budakut. Aty ėshtė rritur edhe poeti vlonjat Nexhat Hakiu.
1951. Pas hedhjes sė bombave nė Ambasadėn Sovjetike, babai pushohet nga puna. Shkon pėr pak kohė nė fshat bashkė me babanė, i cili filloi tė bėjė qymyr pėr ta shitur. Fshati i hapi njė botė tjetėr.
1952. Me urdhėr tė drejtorit tė shkollės, ngarkon nė karro me njė bashkėnxės libra tė vjetėr tė sekuestruar. Karrocieri u vė zjarrin te fusha e aeroplanit. Pas qortimit tė babait, qė nga ajo kohė, fillon tė lexojė me etje libra dhe ti dojė si gjė e ēmuar.
1952. Shikon pėr herė tė parė njerėz tė vdekur. Ishin tre djem tė rinj qė i tėrhoqėn zvarrė pas njė karroje dhe i pėrplasėn te Sheshi i Flamurit. Qe njė pamje qė do ta shqetėsojė pėr tėrė jetėn.
1956. I plas njė granatė e vjetėr lufte dhe i copėton duar dhe kėmbėt. Mjeku kirurg e ēon nė sallė qė tia presė. Ngul kėmbė nėna, Memja: Mė mirė tė vdesė se sa tė mbetet cung. Gjymtyrėt i ngjiten pėrsėri me mjekime popullore tė njė plaku ēam. Qė atėherė i shikon kėmbėt si diēka e shenjtė dhe do ti pėrdorė gjithnjė edhe pėr udhėtime tė gjata.
1960. Arrestohet papritur babai, nė moshėn 57-vjeēare, pėr gojė tė lėshuar dhe pakujdesi nė detyrė.
1961. Pėr tė ndihmuar nė gjendjen e mjeruar ekonomike, hyn nė verė nė punė sezonale nė Kombinatin e Konservave. Sėmuret rėndė dhe shpėton mrekullisht nga vdekja. Kalon njė vit nė Sanatoriumin e Vlorės, ku u pėrkujdes mjeku zemėrflori me origjinė greke, Vlash Ēili. Ai vit ėshtė vendimtar pėr lidhjen e tij me letėrsinė. Ndikoi sidomos njohja me Lasgush Poradecin dhe piktorin Fatos Nivica, xhaxhanė e kėngėtares Ema Qazimi.
1963. Dashurohet marrėzisht me Anėn, Noēen e mrekullueshme, dhe pėrjeton dashurinė e tij tė madhe tė jetės.
1963. Mbaron shkėlqyeshėm gjimnazin dhe i del e drejta e studimit pėr nė Fakultetin Histori-Filologji, dega gjuhė-letėrsi shqipe. Njihet me Xhevahir Spahiun te lista e lajmėrimeve e shpallur te ish arka e kursimeve. Fillon qė aty njė miqėsi e madhe vėllazėrore qė do tė zgjasė gjithė jetėn. E mban ekonomikisht vėllai, Gafuri, pėr tė cilin ėshtė krenar dhe uron qė tė gjithė tė kenė njė vėlla tė tillė.
1963. Nė auditor gjeti ata qė do tė bėheshin ndėr emrat e njohur tė letrave shqipe. Janė mbi tridhjetė shkrimtarė, studiues dhe gazetarė, (disa ndėr mė tė shquarit e letrave shqipe), qė nga poetėt e shkrimtarėt: Koēi Petriti, Xhevahir Spahiu, Ndoc Papleka, Faik Ballanca, Koēo Kosta, Nasi Lera, Gaqo Bushaka, Halil Laze, Pandeli Koēi, kosovarėt Adem Istrefi, Sulejman Krasniqi, Ymer Lugalliu, minoritari grek Foto Qiriazati; gjer te gazetarė e studiues si Spiro Dede, Seit Mansaku, Ilia Lėngu, Shaban Murati, Niko Dako, Fisnik Sina, Thoma Qėndro, Agim Korbi, pėrkthyesi nga gjermanishtja Aristidh Ristani, apo Kozeta Mamaqi, Tatjana Buda (Haxhimihali), Sami Ēabej, Vera Lohja (Ibrahimi), Hilmi Picoka, etj.... Pedagogėt e kohės ishin ndėr mė tė shquarit. Mori leksione nga Eqerem Ēabej, Selman Riza, Mahir Domi, Shaban Demiri, Jakov Xoxa, Myzafer Xhaxhiu, Mark Gurakuqi, Alfred Uēi, Fatos Arapi, Nexhip Gami, Androkli Kostallari, Koēo Bihiku, Zihni Sako, Jani Thomai, Anastas Dodi, Ziaudin Kodra, Stefan Prifti, Henrik Lacaj, Nonda Bulka, Petro Lalaj, etj.
1963. Nė Tetor boton pėr herė tė parė poezi nė revistėn Nėntori sė bashku me Dalan Luzajn, djalin e profesorit tė arratisur, Isuf Luzaj dhe Xhevahir Spahiun. Boton edhe te Zėri i Rinisė.
1964. Pas botimeve tė atij viti bėhet emėr i njohur dhe pranohet nė Lidhjen e Shkrimtarėve tė Shqipėrisė. E thėrret vetė kryetari i atėhershėm, eruditi i respektuar Dhimitėr Shuteriqi.
1965. Ndėrmerr njė udhėtim nė kėmbė, duke u nisur nga malėsia e Tiranės, ajo e Krujės, e Matit e deri nė malin Munellės tė Pukės, prej nga shikon pothuaj gjithė Shqipėrinė.
1966. Fiton ēmimin e parė nė njė konkurs mbarėuniversitar me temė pėr Mjedėn.
1967. Mbaron studimet me sukses, boton edhe librin e parė me poezi, kritika e rendit nė poetėt mė tė mirė tė vendit. Pėr emėrimin e tij shprehet Fatos Arapi nė librin me kujtime, se si u interesuan sėbashku me studiuesin Dalan Shapllo, qė tė emėrohej nė gazetėn e Lidhjes sė Shkrimtarėve, Drita, gjė qė u pengua nga biografia, babai i tij kishte dalė nga burgu njė vit para se ai tė nisej student. Kurse xhaxhai kishte qenė i dėnuar me vdekje. Nė kėtė pengim mori pjesė edhe shkrimtari Shevqet Musarai. U emėrua nė fshatin Rexhepaj tė Vlorės. Shefi i Seksionit tė Arsimit nuk ia jep shkresėn e emėrimit nė dorė, as e uron, por ia hedh pėrdhe. Drejtuesit e fshatit e stigmatizojnė pėrditė: Ēke bėrė more ditėzi, qė tė kanė internuar kėtu mes baltrave, ndėrsa vjershat ti kėndojnė gjithnjė nė radio... Udhėton pėrditė nė kėmbė duke pėrshkuar dy herė nga 35 kilometra, pasi nė fshat nuk kishte strehim.
1968. Pėrfshihet nė Antologji pėr Skėnderbeun.
1969. Fillon punė nė Shtėpinė e Kulturės, Vlorė, gjithnjė me emėrim nė fshat.
1970. Pėrfshihet nė Antologjinė Vargje tė zgjedhura, me poetėt mė tė mirė tė kohės. Antologjia botohet nė disa gjuhė.
1970. Pėrfshihet nė Antologji e letėrsisė pėr shkollat e mesme, tekst mėsimor.
1971. Martohet me Noēen, duke kurorėzuar dashurinė e tij shumėvjeēare.
1971. Lindet fėmija e parė, Dasantila, qė ua zbukuron jetėn. Fiton Ēmimin e Dytė nė Konkursin Kombėtar me librin Tregime pėr fėmijė.
1973. Shoku i kursit universitar, mik i tij dhe redaktor nė SH B Naim Frashėri, Pandeli Koēi, e paralajmėron pėr stuhinė e egėr qė do tė shfryjė mbi letėrsinė dhe artet. Tėrheq tre libra tė gatshėm pėr botim: romanin Shpėrthimi, vėllimin poetik Vazhdimėsi dhe tregimet pėr fėmijė. Tė tre librat i asgjėson.
1974. Nė mbledhje tė posaēme, organizuar nga partia nė rreth dhe disa kolegė shkrimtarė mediokėr, kritikohet ashpėr duke e cilėsuar poet hermetik, shkrimtar borgjezo-revizionist. Dritėro Agolli, atėherė kryetar, ndėrhyn duke e mbrojtur. Shpėton me vėrejtje tė ashpėr paralajmėruese.
1975. Lind djali, Andi, me tė cilin nė tė ardhmen do tė bėhet shok dhe koleg nė letėrsi.
1976. Kritikohet pėrsėri ashpėr pėr dramėn Vite tė vėshtira, duke u lakuar deri pėr arrestim.
1977. Hyn nė mėnyrė tė paligjshme nė njė kabinė plazhi, pasi me familjen e tij prej katėr vetėsh jeton nė njė kthinė tė vogėl pa ujė e pa banjė. Policia vjen shpesh herė ta nxjerrė jashtė. E ndihmon Sekretari i Partisė, Viron Kona, njeri i shkėlqyer, i cili i qėndron afėr si njė vėlla i vogėl.
1978. Shkruan dhe vė nė skenėn e Vlorės dramėn Shqipet e Stėrrallėzės. E shikon shfaqjen ish drejtori i Televizionit, Marash Hajati, i cili e quan tė gabuar dhe shumė tė rrezikshme. Dramėn e kėrkon anėtari i Byrosė Politike tė PPSH, Manush Myftiu. Pas tre muajsh nė ankthin e persekutimit, vjen njė pėrgjigje e papėrcaktuar: Drama tė hiqet nga repertori. Pėrsėri merr paralajmėrim tė rėndė.
1983. Sėbashku me muzikantin Haxhi Dalipi dhe regjisorin Besnik Aliaj u bien kryq e tėrthor fshatrave tė Vlorės dhe krijojnė grupin pėrfaqėsues pėr Festivalin Folklorik tė Gjirokastrės, duke sjellė nė dritė kryeveprat folklorike tė njohura sot nga tė gjithė. Kėtė gjė bėnė edhe nė vitin 1988. Boton vėllimin poetik Tokė e pagjumė i cili vlerėsohet me ēmimin kombėtar Libri mė i mirė poetik i Vitit Dekorohet me Urdhėrin Naim Frashėri.
1984. Nė diskutimin e bėrė nė Vlorė pėr librin e vlerėsuar, nė vend tė fjalėve tė mira, kritikohet nga kolegėt dhe kuadro tė partisė: pėrse ky libėr doli gjashtėmbėdhjetė vjet pas tė parit?
1990. Jeton nga afėr demonstratat e studentėve. Ėshtė dhjetė ditė pranė Dasantilės studente dhe nipave, Benit e Enielit. Pėrjeton nga afėr pėrpjekjet dhe sakrificat e studentėve pėr kalimin e Shqipėrisė nė shtet kapitalist demokratik.
1991. I vėllai, Gafuri, zgjidhet deputet dhe i siguron njė vizė pėr nė Greqi. Udhėton pėr pak ditė sėbashku me Andin. Pikėllohet shumė kur shikon se sa tė varfėr e ka lėnė komunizmi vendin e tij.
1992. Sėbashku me poetin ēam Xhemil Lato del nė treg nė rrugė, sepse me pagėn e vogėl nuk mund tė pėrballojė mbajtjen e vajzės studente dhe tė djalit nė liceun artistik tė pikturės. Kėtė punė e kryen deri mė 1994, kur fėmijėt mbarojnė shkollėn.
1994. Nė korrik tė kėtij vit, sėbashku me dy fėmijėt kalon ilegalisht kufirin e Greqisė. Ana ka shkuar gjashtė muaj mė parė dhe ka zėnė punė nė Kallamatė. Mė pas shkojnė nė Piré e mė vonė vendosen nė P. Faliro, ku banojnė edhe sot.
1996. Noēja operohet papritur duke hequr njėrin gjoks. Fillon njė periudhė e gjatė ankthi, kur merr vesh se gruaja e mrekullueshme njė ditė do tė largohet prej tij dhe fėmijėve.
1997. Nė kėtė vit tė trazirave tė mėdha i dėmtohet shtėpia nė Vlorė, i asgjėsohet biblioteka shumė e pasur, si edhe pothuaj tė gjitha dorėshkrimet e deriatėhershme, si dhe arkivi dokumentar pėr botimet qė kishte bėrė dhe vlerėsimet pėr letėrsinė e tij.
1999. Bėhet nismėtar i Klubit Drita. Me kėrkesė tė Nase Janit, i panjohur atėherė, takohen. Gjatė takimit i propozon Nases tė krijojnė shoqatėn e shkrimtarėve Klubi Drita, gjė qė realizohet dhe Nasja edhe sot vazhdon tė jetė kryetar. Ky takim ėshtė i filmuar nga Andi, i cili atė ditė e kishte kamerėn rastėsisht me vete, pasi do tė xhironte nė kopshtin botanik tė Athinės. Me ndihmėn e ēmuar tė TOENA-s botojnė dy antologji, prozė dhe poezi mė 2001.
2004. Fillon tė mbajė njė faqe letrare te Gazeta e Athinės, ku boton letėrsi nga Shqipėri, Kosova, diaspora, si dhe nga e gjithė bota.
2004. Njihet me Akademikun erudit Kopi Kyēyku dhe tė birin, shkrimtarin e shkėlqyer Dr. Ardian-Christian Kyēyku. Boton rregullisht nė revistėn e tyre europiane HAEMUS. Boton rregullisht edhe nė shtypin e Shqipėrisė, si dhe nė Kosovė e diasporė.
2005. Pas nėntė vjet pėrpjekjesh e mjekimesh, mė nė fund Noēja dorėzohet mė 29 Maj. Ikėn pėrgjithnjė ajo qė edhe disa muaj para se tė mbyllte sytė e lodhur, nuk e la punėn, shakatė dhe optimizmin pėr jetėn. As ai, as edhe vajza nuk kishin leje pėr tė udhėtuar. E ēojnė nė Vlorė sėbashku me Andin, ku i bėnė nderet e fundit. E ndihmon pėr tu kthyer nė Greqi Bashkim Zeneli, ambasador dhe Andi Mahilaj, konsull. U ėshtė mirėnjohės pėr tėrė jetėn.
2008. Bėn gati librin me pėrzgjedhje poetike tė 45 viteve krijimtari, romanin Kukullat e pyllit, si dhe njė pėrzgjedhje me poezi nga poeti grek Sakturi, pėrkthyer nga Andi dhe ai. Ndėrkohė, qė pas vitit 2000 ka botuar disa libra e antologji letrare.
KRIJIMTARIA:
Poezi:
NISJA- NAIM FRASHERI 1967
DITĖ PRANVERE- (Poezi pėr fėmijė) - NAIM FRASHERI 1969
TOKĖ E PAGJUMĖ- NAIM FRASHERI 1983
TE JU TROKAS- NAIM FRASHERI 1988
VETVRASJA E QIRINJVE- ALBIN 2000
KUJTESĖ E SHPIKUR- poezi 2003 (Botim personal nė pak kopje)
KUJTESĖ E SHPIKUR- poezi tė zgjedhura- TOENA 2009
Ėshtė i pėrfshirė nė antologjitė poetike:
ANTOLOGJI PĖR SKĖNDERBEUN- NAIM FRASHERI 1968
VARGJE TĖ ZGJEDHURA ( nė disa gjuhė tė huaja)- NAIM FRASHERI 1970
ANTOLOGJI E SHKOLLAVE TĖ MESME- 1970
PORTAT E HARRESĖS- antologji e poetėve nga Shqipėria qė ndodhen nė Greqi)- TOENA 2001
QIEJT E SHPIRTIT (antologji e poetėve nga Shqipėria qė ndodhen nė Greqi)- MEDA&DEA 2006
ANTOLOGJI E POETĖVE TĖ VLORĖS (shqip dhe italisht)- TRIPTIK 2004
SHTĖPIA E DIELLIT DHE E DETIT...(antologji poetike pėr Vlorėn)- TRIPTIK 2007
SINUCIDEREA LUMĀNĆRILOR (VETVRASJA E QIRINJVE), antologji autori, zgjodhi, pėrktheu dhe botoi nė rumanisht Kopi Kyēyku- LIBRARIUM HAEMUS 2008
Prozė:
KUKULLAT E PYLLIT- roman (botim personal)- SNAJ 2002 Botim I
KUKULLAT E PYLLIT- roman- TRIPTIK 2003 Botim II
KUKULLAT E PYLLIT- roman-TOENA 2009 Botim III
PĖR ASKUND- tregime (botim personal)- 2003
ĒIKPAKU- roman pėr fėmijė (botim personal)- 2003 Botim I
ĒIKPAKU- roman pėr fėmijė- EXTRA 2007- Botimi II
ĒIKPAKU- roman pėr fėmijė- MESONJETORJA 2009- Botimi III
"ZINXHIRI I ANKTHEVE" libėr intervistė, bashkautor me Akademikun KOPI KYĒYKU si intervistues- 2006, 2008
Ėshtė i pėrfshirė nė antologjitė e prozės:
FRUMUCETEA CARE UCIDE (BUKURIA QE VRET)-Bukuresht, 2006, me bashkautorė: Faik Konica, Ernest Koliqi, Mitrush Kuteli, Lasgush Poradeci, Migjeni, Martin Camaj, Anton Pashku, pėrkthyer dhe botuar nė rumanisht nga Kopi Kyēyku.
SHTĖPIA MBI RROTA, 2001 (antologji nė prozė e shkrimtarėve nga Shqipėria qė ndodhen nė Greqi) MASKA E DITĖS", (antologji nė prozė e shkrimtarėve nga Shqipėria qė ndodhen nė Greqi), 2006
TREGIME TĖ ZGJEDHURA TĖ AUTORĖVE VLONJATĖ- 2006
Ėshtė bashkėformulues i antologjive:
SHTĖPIA MBI RROTA dhe PORTAT E HARRĖS.
Si dhe redaktor i antologjive:
QIEJT E SHPIRTIT dhe MASKA E DITĖS.
Ka botuar dhe boton rregullisht nė shtypin shqip nė Shqipėri, Kosovė dhe diasporė. Boton rregullisht nė revistėn HAEMUS tė Kopi e Ardian-Christian Kyēykut nė Rumani. Prej 2004 mban bashkė me tė birin, Andin, njė faqe te Gazeta e Athinės, ku boton letėrsi nga Shqipėria, Kosova, diaspora dhe Bota.
I pėrket rrymės letrare mikrobotizėm.
ANA
Nė kėtė kllapi tė syrit rri njė qiell tjetėr
aty tė kam vendosur
tė mė ruash njė vend,
do tė tė sjell lajme tė reja
do tė tė tregoj pėr shiun qė rrjedh brenda meje,
ti tani banon nė njė mungesė tė madhe
edhe unė jam nė njė mungesė tė madhe
megjithatė takohemi. Rrobat e tua,
kėpucėt, fustanet
kapelet e rrumbullakėta, hidhėrimin e kėmbės,
tė gjitha i flaka,
ti vjen natėn, gjithnjė natėn,
si dritė hėne ngjyrė limoni,
mė futesh nė shtratin e gjerė...
Tani mungesa bėhet dhomė
tani mbushet me zėra qė dikur kanė qenė
fytyrė, mėrzitje, temperaturė, lodhje
nė njė kohė me kufij tė paqartė.
Dua tė ta fshij pluhurin
tė tė blej flokė tė rinj, jo prej bari e rrėnjėsh,
tė tė ēoj nėpėr vende tė panjohura
ku shpesh jemi takuar e puthur.
27.10.2005
Ajo qė vjen, vjen nga larg,
sjell mė parė turbullimin,
vorbull qė fryn, tė shprish flokėt dhe shpirtin,
gjumi bėhet ankth, ankthi fytyrė,
fytyrė me formėn e asaj qė vjen,
dhe kur vjen, sėshtė mė e fshehtė,
e zakonshme bėhet, tė lodh,
tė mėrzit, thua: kur do ikė,
ku do ikė ajo qė vjen...?
Dhe largohet, lė pas turbullimin, vorbull
qė fryn, tė shprish flokėt dhe shpirtin,
gjumi bėhet ankth, ankthi fytyrė,
fytyrė me formėn e asaj qė ikėn,
dhe kur ikėn, kur do vijė sdihet,
e sigurtė ėshtė, do tė jetė e zakonshme,
e zakonshmja tė mėrzit, thua: kur do ikė,
kur do vijė prap...?
maj 2001
DERI NĖ SHUARJE
Harresa, koha qė ikėn
avull veshės, pa frymė,
interval zmadhues, gjithēka
bėhet ska qenė, fytyra gur,
jam-i ish,
harresa pėrpin...
...vjen rrotull tė gjthėve
koha qė ikėn, avulli veshės,
fryma pa frymė. Ajo qė ka qėnė
ikėn e ikėn,
interval zmadhues
deri nė shuarje.
Dikush pėrsėri
diēka rrėmon
kujtesėn shpik.
02. 07. 2001
Tė gjitha ishin lodra e dashur
dhe vitet kukulla. I lyenim me tė kuq
i vishnim me mėndafsh
u nxinim, u zverdhnim flokėt
dhe luanim. Dhe luajmė.
Asnjėherė nuk kuptuam
(si mund tė kuptonim?)
qė dhe kukullat ēalonin.
5 Nėntor 2004
Vangjeli shet armė. Kristua ilaēe
dyqanet pėrbri.
(Irakliu i pėrshėndet ēdo mėngjes mirėmėngjes
dhe ēdo mbrėmje mirėmbrėma. Vesh gjithnjė kostum gri).
Hyn vdekja te Vangjeli, porosit dy revolverė. Te Kristua
antibiotikė. Kanė xhiro tė mirė.
Nuk thėrrasin si te tregu i mishit.
Hyn vdekja prapė, kėrkon plumba te Vangjeli. Te Kristua qetėsues.
Ngatėrron dyert vdekja, kėrkon thika te Kristua,
te Vangjeli fasha dhe pudėr. Gjithnjė qesh
te Kristua dhe te Vangjeli.
Natėn dalin armėt nė rrugė, qėllojnė kundėr fashave
thyejnė qelqet e farmacisė.
Gjithė natėn e natės
antibiotikėt mjekojnė vitrinat
nė mėngjes nuk ka shenja plagėsh.
Veē tutje nė lėndinė,
Irakliu ka zhveshur kostumin gri
ka veshur njė cohė tė trashė bari
ka vėnė nė kokė njė kapele guri
ka shkruar nė gur emrin e tij
5 Nėntor 2004
Ky burrė me njė zarf tė verdhė
mban nėn sqetull skeletin e tij
ka frikė mos i rrėzohen eshtrat e i thyhen.
Kalojnė pambukė mbi vena tė shpuara
fajin e kanė rruazat e kuqe
dikush i ka ngrėnė nga uria a nga frika
kėrcasin stolat nė pritje dhe ky qen i bardhė
ka ngulur sytė mbi zarfin e verdhė.
2004
Mbėrtheva me njė kapse tė kuqe
kollėn time tė vjetėr...
mjekrėn e futa
nė qeskė tė zezė
zbrita njėzet vjet
njėzet shkallė tė rreme
hipa nė katin e katėrt tė kurvave
pastaj u kujtova pėr njė burrė tė heshtur
qė dikur zėvendėsonte mua
pa bojra nė kokė
lėshova kollėn nga kapsja e kuqe
bota u mbush me shkallė
nuk po vendos
tė ngjitem a tė zbres.
31.12.2004
SUPERMARKET GJĖRA TĖ LIRA
Bli njė konservė
ky peshk ka humbur jetėn
para pesė vjetėsh
nė njė aksident kur u pėplas me rrjetėn
kjo domate lulėzoi
kur unė skisha lėnė mjekėr
ndodhėn shumė, gėnjeshtra jeshile mbinė udhėve
nė formėn e rrepave
dikush me kohėn nė duar
e gdhendi buzėqeshjen te pllaka nė mur
njė tjetėr pesė kurora vuri
kur koha ishte varur si perde
Nė supermarket, nė qivure tė vegjėl
zbukuruar me lulka
shiten detra tė vdekur
e lėndina tė zverdhura
29.1.2005
SEPSE...
Sepse njė njeri i gurtė
rrinte sipėr njė kolone, pa ujė
pa bukė,
kishte mall pėr fjalėn dhe ecjen,
sepse A2 autobuz me shumė vende nė kėmbė
ėshtė sonte armiku im,
sepse pasi takova Eskilin
te parku zoologjik
i mbeti hatri Sofokliut
nuk ia dėbova macen nga hunda,
sepse nata dhe unė
ishim dy qeska plastike pa ajėr brenda...
dhjetor 2004
ESTETIK ATHENS
atje ku Nova Bank kėrcėnonte
me pėrmbytje tė reja
kujtuam Cunamin
Singruja* kishte veshur minifund
dhe autobuzi kishte veshur minifund
Estetik Athens, gjokse artificialė,
Pansistems, Tojota, Transko,
ndreqa flokėt, hoqa rudhat,
zgjata organin mashkullor
rrėmbeva njė Audi luksoz
humba rrugėn,
qyteti qe bėrė ajėr.
9.1.2005
* Udhėgjerė kryesore nė Athinė
BUZE TE NDEZURA
Nė muret e lagėsht
hardhuca e kuqe vret heshtjen
me gjuhėn e hollė. Era ka vdekur
nė gjethet. Ajri i trashė
nė kohėra tė tjera ka ngrirė, dy buzė
tė ndezura mė kėrcėnojnė
dhe unė futem brenda njė shekulli
ku ska kompiuter
kuajt shqelmojnė shtėpitė publike
dalin pelat duke hingėllirė
pėrtypin epshin si fije bari. Ditė
pa datė, orė pa akrepa
koha nxjerr rėrėn nga sytė.
7.7.2004
NUK DUA TJETĖR
tani nuk dua tjetėr
veē tu ndėrroj vendet gjėrave
pjatėn ta vendos nė qiell
me njė hėnė si vezė tė skuqur nė mes
tė ushqej me tė Arifin leshragjatė
qė shet tespihe dhe fle nėpėr stola
(po mė thonė se Arifi ka vdekur
shėtit natėn me njė shtėmbė plot verė
deh qentė e rrugės dehet edhe vetė)
tani sdua tjetėr, veē
tė mbush njė makinė policie me peshkaqenė blu
ta fus Kainin nė parajsė, Evėn nė bordelo,
ta ngjall venėn e vdekur tė dritės,
nė Kolosé Aristofanin bretkocė
ta ndesh me Gņgolin pa hundė
ta fus dorėn thellė nėn tokė
tė nxjerr qė andej farėra krishti
tė mbijnė priftėrinj tė njė race tjetėr
11 Nėntor 2004
ora 14:43
DHJETOR I NJĖ VITI PA DATĖ
Zbres shkallėt e njė libri, bėj dush
lahem nga shkronjat
nuk e dija, kisha shpikur njė qytet. Luaja me trenat
u shtypja hundėn kambanareve,
pėrtypja papushim stolat e rrugėve
mė kėrcisnin nė dhėmbė cifla dritash. Pastaj
qyteti mė shpiku mua
mė bėri plak me njė feste tė kuqe
mė dha nė shpinė njė trastė
ti shes rrugėve stolat dhe kambanaret
tė nxjerr nga goja dritė.
dhjetor 2004
RRUGĖ TĖ ĒMENDURA
Kur humbi rruga e parė
paditėsit u tronditėn. Shkuan nė gjykatė
askush si besoi. Mė pas humbi e dyta. Gjykatėsit
urdhėruan policėt. Paditėsit u nxorrėn me dhunė nga salla.
vazhdoi humbja e tretė, e katėrt
gjykata i nxorri paditėsit tė ēmendur.
Kur humbi rruga pėrballė gjykatės
paditėsit hynė nga terraca. Gjykatėsit nuk erdhėn dot.
Megjithatė vendimi u shpall:
janė ēmendur rrugėt!
3 dhjetor 2004
NJERĖZ TĖ HARRUAR
kur heshtjen e prishte ai
buldozi i kuq
shtėpinė tonė e mbulonin eshtra dhe kafka
Janė njerėz tė harruar thoshte im atė
koka pashallarėsh, duar shpatarėsh
eshtra barinjsh, tregtarėsh,
nuk ishin vdekje, qenė komedi
ēibukė prej balte, dekorata gjeneralėsh
dhėmbė pa nofulla, gjyle, gaveta
janė uri tė harruara thoshte im atė
Kur humbin zemrat, kur humbin buzėt,
kur humbin fjalėt, humbin dhe varret
Shtėpia jonė kėrpudhė i shtynte
ēlironte qiellin e vet tė vogėl
ne rriteshim mes vdekjes
qė ngjante me lodėr
4.2.2005
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", shkurt 2006)
ANDI MEĒAJ
Andi Meēaj u lind mė 6 qershor 1975, nė Vlorė. Mė 1994 ka mbaruar liceun artistik pėr pikturė po nė Vlorė dhe nė kėtė vit mėrgon nė Greqi ku hap njė ekspozitė pikture vetjake tė vlerėsuar nga shtypi vendas. Ėshtė pėrfshirė nė antologjitė poetike "Portat e Harresės", Tiranė, Toena 2001, si dhe te: "Antologji e Poezisė - Qiejt e Shpirtit", Tiranė, Bota Shqiptare & Meda Dea 2006, me shkrimtarė nga Shqipėria qė ndodhen nė Greqi, 1990-2006 dhe nė antologjitė e tregimit "Shtėpia mbi rrota", Tiranė, Toena 2001, si dhe te: "Antologjia e Prozės - Maska e Ditės", me shkrimtarė nga Shqipėria qė ndodhen nė Greqi 1990-2006, botuar nga Bota Shqiptare & Meda Dea, Tiranė 2006. Boton rregullisht nė shtypin shqiptar dhe atė tė Diasporės. Nė vitin 2009 ėshtė pėrfshirė nė kapitullin e tekstit universitar pėr poezinė moderne tė pasviteve '90-tė.
Ka botuar:
"Puthje ujore" poezi. Albin-Tiranė 2001
"Tokė e Bekuar" poezi. Toja-Athinė 2002
"Nga Letėrkėmbimi me njė Fantazmė" poezi. Toja-Athinė 2003
"Qyteti fle nė Xhepin tim" poezi. Enalen-Athinė 2006
Njė stacion si njė valixhe poezi tė zgjedhura. Triptik-Vlorė 2009
KU VETE KĖSHTU
Ku vete kėshtu,
mes ngatėrresash kaq e sigurtė
dhe ikėn, ikėn si ditė nga kafazi i natės,
pėr tė hedhur vellon nė krahėt e virgjėrisė sonė,
duke pirė qiellin nė kupė ēaji,
rrugicėn tonė nė ēantėn e tualetit e fut,
pasqyrė tė vogėl, e vogėl por e lumtur pėr ne,
pėr grimcat e rėrės qė rrėshqasin duarve
si kujtimet,
gjurmėt e limonave mbinė tė kaltėr,
karafili dhe shega mbi buzėt e tua puthen.
Ti erė, ku vete kėshtu?!
Jam kthyer pėrsėri, pėrsėri nuk dihet se ku shkova,
njė tjetėr qė rrobat dhe hapat e mia kishte veshur,
si zakonisht nė ora tetė mbėrriti. Tė hapur e gjeti derėn,
zemrėn e gruas si zakonisht tė mbyllur.
Tė parėn shqelmoi veten, pastaj muret,
dritaret nga frika shkundėn xhamat dhe shkoi tė shtrihej
nėn zhurmėn e ėndrrave, qė vetė urdhėroi,
tė flinin.
Shtėpia rėnkon nėn kornizat varur mureve
dhe ti njė ditė do tė mbyllesh atje, muret pėrsėri
do tė ankohen, ti, jo, nuk ke kujt ti bėrtasėsh,
fjalėn e tyre tė fundit dyert e thanė,
tė trokiturat ndalohen me ligj,
tashmė ka humbur fletankesa jote,
dhe trupi rebelohet, duart thyejnė kornizat,
kėmbėt shqelmojnė dyert, mishi trokitjet rikujton,
muret rėnkojnė, pėrsėri rėnkojnė muret, nuk ka mė korniza,
vetėm sy nėpėr dritare.
Ai iku, mbylli derėn,
jo, dera e mbylli atė.
Rruga me shami nė duar, (duke e tundur),
e pėrcolli gjer tek deti,
jo, shamia me rrugėn nė duar, (duke e tundur),
e pėrcolli gjer tek deti.
Deti me pulėbardhat e zeza dhe
kapelen e kuqe, e futi nė anije,
jo, pulėbardhat e zeza dhe kapelja e kuqe
me detin, e futėn nė anije.
Anija u pėrkund,
u pėrkundėn dhe duart e nėnės.
Nė kėtė rrugė ka gjurmė hapash,
disa tė vogla, tė mėdha,
disa gjysma, tė reja disa.
Po ti ndjekėsh do tė tė shpien te shtėpia
e braktisur nė fund tė rrugicės.
Do tė hapėsh derėn, ose do tė hysh me njė
tė shtyrė brenda, ėshtė e kalbur si kujtimet.
Do tė tė mbysė kolla nga pluhuri i harresės,
mos u shqetėso nuk je i sėmurė, mikrobet
i varrosėn bashkė me njerėzit.
Do tė shohėsh copėza qelqesh dhe dritare
tė shkatėrruara nga koha, dikur frynte
dhe i pėrplaste ato. Do tė shohėsh
tavolinėn kėmbėthyer, ndoshta
nga pesha e pjatave ndėr vite,
kolltukėt e shqyer nga mola,
dėrrasat e dyshemesė tė shkulura
dhe tavanin e ciflosur nga lagėshtira.
Vazhdo nėpėr kuzhinė, pas saj ndodhet
dhoma e gjumit, atje do tė shohėsh
shtratin e madh, tashmė
pėrtokė, tė gjunjėzuar,
dikur ky oaz dashurie, falte lumturi.
Do tė shohėsh mure tė bardhė,
korniza tė ērregullta qė ekspozojnė fotografi
tė zbehta ēastesh, dikur kanė qenė frymė brenda
rrobave dhe shpirtrave tė tyre.
Ec dhe do tė shohėsh gjurmė, tinguj, tik-tak-un
e orės varur nė komodinėn e vjetėr, dollapin
e teshave, me kostumet dhe fustanet e ēngjyrosura,
dikur shkėlqenin mė shumė se dielli.
Vazhdo tė haposh, tė lėsh gjurmė
nė historinė e braktisjes, dikur,
ndoshta dikur edhe ty do tė tė vizitojė dikush.
SHTĖPIA
Kam hapur krahėt,
sigurisht duhet tė pėrqafoj dikė,
ndoshta shtėpinė e viteve qė ikin sėprapthi,
ndoshta shiun qė do tu rikthehet réve,
apo atė qenin e zi tė zotit Andon,
kur flet nė tre gjuhė tė huaja kafshėsh.
Zgjas krahėt, i hap, i hap, i hap,
pėrqafoj shtėpinė, e shkul dhe rrėnjėt
ia hedh.
Mbi dhé
bien lodra, lodra, lodra
dhe koka ėndrrash tė prera
mbi dhé.
Anės rrugėve do tė gjesh sy
varur nėpėr pemė, frutat i hėngri toka
duke na goditur me farat e tyre.
Do tė gjesh njerėz tė mbirė fushave,
lulėkuqet i hėngri toka
duke na konturuar me tė kuqen e tyre.
Anės rrugėve do tė gjesh sy tė pjekur,
tė kuq, qė u rėndohen pemėve.
E vesha krahėve
kėtė ngjarje tė vrarė,
jo se kam ftohtė,
por tėshtij
dhe nėse tėshtij,
nxjerr ndodhira
me arinj dhe njerėz,
dhelpra dhe jashtokėsorė,
domethėnė kam frikė,
frika tė bėn pėr tė qeshur,
unė qaj,
dhe iki me kokėn nė duar,
ta nxjerr shėtitje.
Duke parė njė buburezė tė balsamosur
nė dritare, loti qau, bashkė me tė unė.
E di, njė ditė do tė kthehet, ushtria
milionėshe do tė shqyejė mishin.
Ndėrsa ne mbas dritareve do tė mėrmėrisim
Ēdhėmbė tė tmerrshėm paskan buburezat?
Kėpucėt veshėn kėmbėt e zeza
tė Mohamedit,
njėrin sy e ka tė lagur,
njėrėn mėngė tė ngrėnė,
hunda i ka ngrirė, e heq, e fut nė xhep,
hunda fillon tė kėndojė
njė melodi kurvash,
Mohamedi dėgjon
megjithėse pa vesh.
Rruga fillon tė ecė,
ecin dhe kėpucėt
veshur kėmbė tė zeza
kėpucėve u del bisht dhe katėr kėmbė.
Dikush sheh njė kalė,
dikush dy kėmbė tė zeza,
njė tjetėr gjen hundėn e ngrirė
duke fshikulluar me kamzhikun - pemė.
Ēapon, godet bastunin
nė rrugėn drejt kishės,
troket orėt e tij tė mbetura,
asfaltin e zi qė hap derėn,
nga del e bukura e dheut
shndėrruar nė flutur,
krahėt e ylbertė pėrplas,
nė flokėt e tij shekullorė vendos,
tė jetojė dhe tė vdesė.
Dora kurdis zemrekun,
ecėn dy hapa, ndalon,
rikurdiset, vazhdon.
Nga qoshja del fėmija kaēurrel,
me sytė e dielltė,
duke bėrtitur, duke ulėritur
nga gėzimi pėr plakun lodėr,
pėr kėtė gjigand tė rrudhur,
me tesha tė ngrėna kohėve,
me kėtė bastun qė ka hedhur
rrėnjė nė shpirt.
Kujdes biri im,
ka nevojė pėr shumė dashuri
dhe pak kurdisje.
Bie shi nė oborr dhe nė
shpirtin tim, nuk kam ombrellė,
strehė nuk kam, vetėm njė qiell
dhe katėr mure qė ma rrethojnė
qenien, duke u vyshkur,
tkurrur brenda meje.
Macen e zezė e shoh tė laget,
tavolinėn tė gjėmojė si tambur,
mbulesat, fantazma tė vallėzojnė,
krevatin tė ngrihet, tė shkundet si qen,
nga pikturat tė dalin njerėzit-hije,
me sytė dhe duart e ndritshme.
Ndėrsa erėn tė shtrihet mbi dysheme,
tė lotojė nga dhimbja dhe trishtimi.
Pėrplaset dera, hyn ai,
sytė i ka tė verdhė,
duart jeshile,
kokėn katrore,
brenda xhepave rri fshehur fėmija,
e nxjerr, i blen akullore,
lodra, tė puthura,
rrotullon botėn nė karuzel,
tregon rrugėn ku u rrit,
shtėpinė e vogėl me baēen e madhe,
qenin larush tek bredhėrinte
dhe gjyshen topolake qė rrudhte kohėn.
NĖ DORĖN E VAJZĖS
QĖ FILLON TĖ QESHĖ
Sot smė hahet,
nga ballkoni pėrtej
del ngopja,
i kalon tė 100 kilet,
mė pėrshėndet
me njė lėkundje dore
qė i ngjan lavjerėsit.
Nė tavolinė pjatat flenė
me ca gėrhima qė sdurohen,
pas pak vjen vetmia
me pėllumbat e saj,
ma pėrlan
sofrėn time besditėse,
mėrzitem dhe bėj gati
aeroplanin lodėr,
fluturojmė ngadalė
ēati mė ēati,
ballkon mė ballkon,
derisa ulemi nė dorėn e vajzės
qė fillon tė qeshė.
RRUGA DREJT QYTETIT
Rruga drejt qytetit
ka pluhur,
sy anės pemėve.
Makinat qė zhurmojnė
janė lodrat e fėmijėrisė sime,
Ky burrė u bėn roje
bletėve dhe kujtimeve.
Nė fusha qentė lehin,
ruajnė dhėntė dhe zėrin.
Autobuzi sjell
ndenjėse tė zbrazura
dhe mendime.
Ky zotėria pranė meje thotė:
-qyteti nuk ėshtė mė fėmija
me pantallonat e shkurtra,
tani ka vėnė kravatė, pantallona xhins
dhe njė okė xhel nė flokė.
NĖ NJĖ ISHULL TĖ EGJEUT
Kėtu rrugėt janė tė ngushta,
nė rresht pėr njė
ecin njerėzit,
nėn portikėt e ulėt
tė dyqaneve dhe shtėpive.
Hapat djersijnė
kujtesėn e kėmbėve.
Fjalėt puthin
qafė femrash gjizbuluara.
Plaku mustaqelli
i bėn shoqėri pelikanit Petro
dhe mullinjve me erė.
Nga qoshja pėrballė
vogėlushi zbulon botėn,
derdh buzėqeshje.
Akuariumi gjigand
ėshtė hėnė e madhe e ndritshme,
mbushur gjėra tė shijshme.
Tingujt pėrhapen
flutura tė vogla tė padukshme.
Nata ėshtė ajo vajza me mini
qė kėrcen deri nė mėngjes.
TRAM BY NIGHT
Trami,
balenė stėrmadhe,
ka mbyllur gojėn.
Njerėzit ngjajnė
peshq tė ngjyrosur,
me rrobat e ndritshme
si luspa.
Ky burrė
i lexon ulur mendimet
bri gruas
me celularin ngjitur pas veshit.
Dy arlekinė pasqyrohen
nė xhamin pėrball.
Fėmija brenda meje
zgjohet, zgjat duart,
i ledhaton.
Qeni pekinua
lėpin buzėt
dhe imazhin e kockave
tek kryqėzohen mbi njė bluzė.
Njė fizarmonikė hyn,
sjellė erė
dhe kujtime,
zėngjirur
kėngėzon dashuri.
QIELLI PIKON QUMĖSHT
Qielli pikon qumėsht,
zogjtė sjellin mėngjesin
dhe aromėn e vesės,
nata mbyll grilat, vetėvritet,
ngjyrat dhe rrugėt
fillojnė tė ēelen
gjinj tė vegjėl, tė mėdhenj,
lypėsi im personal
veshur kravatė dhe kostum,
s'pranon mė mėshirė,
tė dielave ėshtė pushim,
qeni barbon,
mė vėshtron me sy fėmije,
belbėzon,
njerėz tė hekurosur fillojnė
rizgjimin e rrugėve,
nga flokėt, rrobat dhe supet
u rrjedh qumėsht.
MESNATĖ, NĖ ORĖN DYMBĖDHJETĖ
Ora dymbėdhjetė,
mesnatė,
ky tram qė m'i pėrkund mendimet
mė rrėfen ėndrrat e natės,
Hyn Nikua
dhe era tė pėshpėrin,
Kristua me fishekzjarre
mbjell buzėqeshje,
Vangjeli duke kalėruar
mėzin lodėr,
Vjen dhe Melihaja
me shaminė e bardhė
qė ia nduk faqet.
Hėna vizaton nė qelq,
kokėn e madhe tė zbehtė,
brenda meje,
shėtis vende tė pashkelura,
shaloj njė statujė,
hapoj mespėrmes oqeanit paqėsor,
zgjas mjekrėn,
kėndoj nė tre gjuhė njėherėsh,
pagėzohem mbret.
MĖ NGJISIN SHKALLĖT E NJĖ ĖNDRRE
Mė ngjisin shkallėt e njė ėndrre,
errėsira mė zbret njė qytet,
mbi flokėt e vajzave
dritat zgjohen korale,
anės rrugėve kėndojnė
makina tė dashuruara,
dy pemė vogėlushe,
kukafshehtazi luajnė me mua,
shtėpia zgjat kryet,
pėrgjon hapat e kthimit tim
dhe turmėn cigane
qė ikėn me erėn,
njeriu i vogėl
me ėndrrėn e madhe nė kurriz
ka humbur rrugėt,
shtėpinė qė pėrvėlonte mall,
pėrkėdheljen e dridhur tė nėnės,
lulen qė ēelte njė herė tė vetme,
dredhklėn qė pėrqafonte pikturat nėpėr mure,
kokėn e prerė tė Barbit,
ariun lodėr qė u binte
papushim daulleve
dhe saksinė qė vetėvritej
sa herė hidhej nga ballkoni.
ALI ASLLANI

Duhej tė isha rreth dhjetė vjeē kur dėgjova pėr herė tė parė emrin e tij. Ja se si ndodhi: dajua i babait tim, Xhemil Veli Duka nga Vranishti i Vlorės, drejtor i shkollės sė atij fshati, zbriste nė qytet njė herė nė muaj pėr tė marrė pagėn e tij dhe tė mėsuesve tė tjerė. Atė natė flinte tek ne, jo vetėm se qyteti nuk kishte hotele, por edhe se i hahej muhabeti me tim atė. Njė herė, duke mė parė qė po shkruaja detyrat, u afrua, i pėlqeu kaligrafia ime, mė mburri shumė. Sė shpejti e kuptova pėrse e bėri kėtė. Nxorri nga xhepi njė fletore tė trashė me shkrim tė kuptueshėm dhe mu lut tia kopjoja brenda njė muaji. Gjithė atė muaj kopjova me kujdes vjershat e dajos sė babait tim, qė mė pėlqyen shumė. Ishin kėngė trimėrie pėr heronj tė ndryshėm, sidomos tė Luftės sė Vlorės, por edhe vjersha dashurie. Disa vargje i mėsova pėrmendėsh. Mė duhet tė them se, nėn ndikimin e tyre, bėra edhe unė njė vjershė pėr maēokun tim tė kuq, qė ishte hajdut i madh dhe na e vrau gjitoni Kadri sė bashku me gruan e tij Bejeko. Kur erdhi dajo Xhemili herėn tjetėr, e vėshtrova me mė tepėr respekt, i recitova disa nga vargjet qė mbaja mend, i recitova gjithė krenari edhe kryeveprėn time tė parė. Ai qeshi me gjithė shpirt dhe tha: Unė shkruaj pėr heronjtė e vėrtetė, ti bėn hero maēokun dhe filloi tė mė ligjėrojė pėr patriotizmin. Unė i thashė se ai ėshtė poet i madh, mė i madhi i tė gjithėve dhe do tė pėrpiqesha ti ngjaja. Dajo Xhemili u vrenjt dhe mė tha: Poet i madh ėshtė Ali Asllani. Unė jam njė rapsod dhe vetėm kaq.
Kėrkova tė lexoja poezi nga Ali Asllani, por nuk gjeta. Duhet tė pohoj se fillova tė frekuentoj bibliotekėn nė moshė fare tė vogėl pėr hir tė tij. Ishte viti 1954. Gjithė letėrsinė e re shqiptare, e vetmja qė lejohej atėherė, e lexova brenda njė jave, por Ali Asllanin do ta lexoja tė cunguar vite mė vonė. Pėrse? Njė poet dashurie aq i veēantė, himnizuesi i Vlorės, i vendit, damkosėsi i satrapėve dhe tradhtarėve, pėrse ndalohej? Pėrse cungohej?
Kur miku im, piktori Koēo Zhezha, nė vitin 1987, do tė mbronte diplomėn nė letėrsi, i rekomandova Ali Asllanin dhe ai, duke marrė leje pėr tė gėrmuar nė arkiv, vuri re se sa poet i fuqishėm ishte, mė falėnderoi qė ia rekomandova dhe kėrkoi tė bėhesha udhėheqės i diplomės sė tij. Kreva njė detyrė dhe njė merak tė vjetėr ndaj Poetit.
Por njė punė tė plotė e tė thelluar ka bėrė Dr. Bardhosh Gaēe, me grumbullimin dhe botimin e plotė tė veprės sė tij nė dyvėllimshin Vidi-vidi pėllumbeshė.
Me kėnaqėsi zgjodha disa nga kulmet e krijimtarisė sė tij qė i rrinė kurorė poezisė shqipe tė asaj periudhe, ku shkėlqyen emra aq tė veēantė si Ēajupi, Asdreni, Mjeda, Lasgushi, Fishta, Fan Noli, Migjeni.
Hiqmet Meēaj, janar 2005
Ali Asllani u lind nė Vajzė tė Vlorės mė 1882, ku qė nė moshė tė re mbeti jetim. Nė Vlorė kreu shkollėn fillore, nė Janinė shkollėn e mesme, gjimnazin "Zosimea" nė 1898-1902. Nė fillim studioi mjekėsi, por pastaj vazhdoi Institutin e Lartė tė Shkencave politiko-shoqėroro-administrative nė Stamboll. Pas shkollės kreu stazhin nė prefekturėn e Janinės. Nė 1908 zevėndėsoi pėr tre muaj nėnprefektin e Delvinės dhe u kthye pėrsėri nė Janinė. Ai ishte njė nga antėrėt e shquar tė Klubit "Bashkimi". Pėr mbėshtetjen qė i dha Ismail Qemalit filloi tėØpersekutohej nga organet qeveritare turke, madje u dha urdhėr tė internohej nė Halep tė Sirisė. Mundi t'i shpėtojė internimit, kaloi nė Korfuz dhe prej andej nė Vlorė. Mori pjesė nė Kuvendin e Dibrės, si pėrfaqėsues i Klubit "Bashkimi" tė Janinės. Mė 1910 u kthye nė Stamboll, pas rėnies sė kabinetit qė e internoi. U emėrua sėrish nėnprefekt, por me kusht qė tė punonte nė viset shqiptare. Deri nė 1912 punoi si nėnprefekt nė Asqekii, Ellgen dhe Bokser tė vilajetit tė Konjės nė Anadoll. Pas shpalljes sė Pavarsisė, Ismail Qemali, i besoi atij detyrėn e Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė Presidencės e tė Kėshillit tė Ministrave, ku qėndroi deri nė 22 janar 1914. Mėp pas punoi pėr disa kohė si nėnprefekt i Fierit e kajmekan i Ballshit. Pas largimit tė Princi Vidit shkoi disa kohėn nė Itali e u kthue sėrish ku administrata lokale e cakoti sekretar tė pėrgjithshėm (10.11.1915 - 1.1.1917). Pushtimi italian e gjeti nėnprefekt, por meqėnėse kundėrshtoi pushtimin u pushua nga puna. Nga 20 dhjetori i vitit 1918 - 5 nėntor 1920 ishte kryetar i Bashkisė sė Vlorės. Nė vitet 1921 - 1922 ishte kryekėshilltar i qeverisė dhe mė pas sekretar i pėrgjithshėm i kryeministrisė. Mė pas u caktua konsull nė Trieste, ku qėndroi deri nė fund tė prillit 1925. Po atė vit u emėrua "Zėvėndės i ngarkuar me punė" nė Sofje e mė pas, po aty, "sekretar i parė" dhe "i ngarkuar me punė". Nė vitet 1930 -1932 ishte ministėr i akredituar nė shtetin grek. Mė 1934 pėrsėri ėshtė kryetar i Bashkisė sė Vlorės deri nė prag tė pushtimit fashist 1939, ku u emėrua antar i Kėshillit tė Lartė nė Tiranė. Pak kohė mė pas u largua nga jeta politike dhe vajti nė fshatin Vajzė tė Vlorės. Pas ēlirimit ėshtė ndėr tė parėt themelues tė Lidhjes sė Shkrimtarėve dhe Artistėve. Deri nė vitin 1952 mbahej nga tė ardhurat e pakta nga pėrkthimet pėr llogari tė Institutit tė Shkencave, por kjo mundėsi iu pre mė vonė. Ka botuar vjersha qė nė moshė tė re. U bė i njohur me poemėn "Hanko - Halla" nė 1942. Pak vite para vdekjes mundėn tė botohen disa libra tė tij dhe iu lidh njė pension i vogėl. Ndėr librat e botuar nė vitet 1960 - 66 pėrmendim: "Vidi - vidi pėllumbeshė" (1960), "Shqipėria kryezonjė" (1961), "Vajzat dhe dallėndyshet" (1964), "Kur merr zjarr rrufeja" (1966) dhe pas vdekjes iu botua nė 1973 "Poezia shqipe". Eshtė autori i kėngės sė njohur "Vlora, Vlora" , Hakėrrim, etj...
Pas viteve 90 iu botuan disa libra si "Poezi tė zgjedhura" nė 1996, dhe "Vidi, vidi pėllumbeshė" nė 1999.
Vdiq nė Tiranė nė 20 dhjetor 1966.
Pyeta valėt vogėlushe;
mu si krahėt e njė gushe
pėrmbi supe nga njė shkumė,
kush mė pak e kush mė shumė,
venė e vinė e shkojnė e shkasėn
dhe pėrhera pėr ty flasėn.
Valėza, o valėza,
farė e fis me vashėza,
ku e keni shoqen tuaj?
Ruaje zot nga erė e huaj!
Pyeta zoga, pyeta zogj,
pyeta zemrėn qė mu dogj,
pyeta lulet nėpėr baēa,
nėpėr baēa, qė un plaēa,
muaj e vitra po tė pres,
vidi-vidi pėllumbeshė!
Vidi-vidi zogėza,
farė e fis me zojėza,
ku e keni shoqen tuaj?
Njė minutė e gjat njė muaj!
Vidi-vidi pėllumbeshė!
pėr ty qaj e pėr ty qeshė,
pėr ty qesha; gjithė jeta
me gjith lule, me gjith fleta,
u bė fli pėr ata sy;
ēdo gėzim ta fala ty!
E ēdo brengė e mbajta vetė.
Tash afroi e thėnė e shkretė,
dhe un sdi ku jam, ku vete,
rroj pėr ty e vdes pėr vete!
VLORA
Andej Qaf e Topit hedhur si sorkadhe
kėtej Guzbabaja, njė urat e madhe,
mu nė mes tė tyre shtrihet njė qytet
shtėpi e shqiponjės pėr eternitet;
Vlora tungjatjeta, vendi i mrekullive,
maten me Sazanin degat e ullinjve!
Shėtita Evropėn, shėtita Azinė,
gje te moll e kuqe vajta gjer nė Kinė,
sa tutje mė tutje, sa lark e mė shumė,
dhe atje ku piqej buka mu nė kumė;
Deri prapa diellit, nė tingli majmun,
dhe atje ku zoti quhej Firaun!
Tobe ja rabi! fryhemi gjynah,
kapėrceva qiellin si njė zok me krah!
Kapėrceva dete mbushur me inxhira,
kapėrceva male gurė xhevahira,
gjithė mė gostitėn, gjithė i gostita,
sa mė velesitėn, sa u velesita!
Ēdo qė desha pata, qumėsht dallandyshe,
sa tė hanin gjithė, gjyshe dhe stėrgjyshe;
dhe me re tė bardha dhashė edhe mora,
hazinera gjeta, kur mė hante dora!
dhe me re tė bardha mora edhe dhashė,
po si Vlorėn time njė qytet nuk pashė!
Vlorėn edhe Vlorėn thelp e kam nė zemėr,
ditėn e kam dritė, natėn e kam ėndėrr...
ēdo or e minutė ty tė kam nė gojė,
mbase tė zė lemza, kur un tė kujtojė!
Vlora im e bukur, Vlora im e lirė,
vetėm ty tė dua dhe njė gun tė dhirė!
Aty nata rrethe, aty nato rrėza
ēdo zonj e zonjushe matet me thėllėza!
Aty shpirti dridhet, aty zemra hidhet,
aty rreth e rrotull lozėn gugulidhet;
dhe pėr her tė parė po nė atė vėnd
njė zogėz, njė... hajde, mė rrėmbeu mėnd!
Vlora im e bukur, Vlora im e lirė,
vetėm ty tė dua dhe njė gun tė dhirė!
E kudo qė isha e kudo qė jamte
kėng nė buz tė kishja, lot nė sy tė kamte!
Mu kėtu,
ku ormisi1 zėmrėn zoti.
Aty kam njė guguftu,
qė e koj me pika loti.
Natėn vjen e bėnet dritė,
bėnet drit e bėnet yll,
mbi qepallė mė trokitė,
smė lė syrin qė ta mbyll.
Ditėn bėnet vetėtimė
e me krisma e me bujė,
shkrep nė mes tė shpirtit tim
dhe mė prish, mė bėn rrėmujė.
Iki larg e ngrihem lart
kaloj drit e kaloj hije,
pastaj zė e flas pėrēart
dhe nė kėmb tė saja bije.
E kudo qė ajo vete
mė tėrheq si hije pas,
zot, o zot qė sjam nė vete,
e humbas, humbas, humbas...
Dhe buēas si val mbi zallė,
kur buēet e kur dremit,
ajo vjen pėrher vėrdallė
mbi qepallė mė trokit.
1.ormisi- zbukuroi, stolisi
Vjeshtė...
Nėpėr hije ska mė shije,
lot i par dhe mė i thjeshtė
ėshtė fletė e gjor qė bije!
Nėpėr dega, nėpėr gjethe,
dor e erės po trokit:
me rrėnqethje si nė ethe,
fillon pema pėshpėrit!
Sosi kėnga nė fole,
hyri reja nė kufirė,
dallandyshja, ler e le,
ja nis kėngės lamtumirė!
Dallandyshja ime, haj!
do mė lėr e do mė shuaj;
ku do shkeli kėmbė e saj,
loti im do jetė i huaj!
Shkoi dhe vjeshta me sa pati...
vargje vargje varet reja,
zbriti drėr i madh nga shtrati,
po andej nga zbret rrufeja!
Bota mbytet nga njė mjegull,
dita thyhet, nata rritet,
nė oborr e shkreta pjergull,
sa po vete po ronitet!
Qielli ulet, ulet, ulet
rreth e rrotull tym e ujė,
reja, vjen mbi supe ngulet,
er e egėr bėn rrėmujė;
era vjen me duf si plumbi
dhe nuk le folé nė vėnd,
dallandyshja ime humbi
edhe unė i humba mėnd!
Kalon koha dal nga dal
nata thyhet, dita rritet;
diell i dimrit rrall pėr mall,
si sorkadh me ēap vėrtitet!
Mbi njė degė e mbi njė tjegull
nanurit njė zog i gjor,
nė oborr e shkreta pjargull
merr njė hov paraveror!
Ja dhe shkurti shkurtabiq
slė dy gurė nė njė qoshe,
po vesh trupin lakuriq
tė bajames bukuroshe!
Mars, o mars me huqe shumė,
njė rremall e njė nopran,
aty vaj e aty shkumė
aty qesh e aty qan!
Ėshtė e gjėr sa ėsht njė botė
dhe nė vjen me ca rrėmbime,
ėshtė i thell sa ėsht njė lotė,
po i holl si zemra ime!
Kur bėn koha diell e shi
merimanga paska dasėm,
sdi, pėr zotin, po tashi
un dhe zemra ime shkasėm!
Mėndja vete ku nuk vihet...
e mė tej, e mė pėrtej...
njė pullumb qė di e ngrihet
ai di se ku do vej!
Ku nuk vete mėndj e shkretė
bėnet shkum dhe mbi tallas,
un po varem tatėpjetė...
ajo shkon e shikon pas!
Paravera me bilbila
koha qesh dhe buza qesh,
diēka thon pėr trėndafila
goj pėr gojė e vesh pėr vesh!
Kridhet bota nė stoli,
nė stoli e nė sedefe,
dridhet zėri nė vjoli;
dor e vajzės rreh dy defe!
Ngrihet kupa me dolli,
njė dolli me tre shėndete,
rrotull zoga meskalli,
dy pėr zogėn, njė pėr vete!
Pjesa ime tepėr pakė;
pi dy pika, heth njė sy,
mezi marr njė pikėz flakė
sa pėr zemėr...gjer aty!
Thon se shiu muajt maj
nėpėr dete bėn sedefe
dor e vajzės punon paj,
dor e majit bėn gjergjefe!
Pik, ergjėndi vjen me fate
e ēdo pik me kėmb tė mbarė,
nėpėr llėra, nėpėr shtate
tingėllin si pika ar!
Erdhi vera pėrsėri
kalipeē mbi shtiza dielli,
bejk e stanit buz flori
del e pret me kėnga fyelli!
Pėrsėri dhe pėrsėri
pėrqafonen flladi, fleta,
ah, kjo kėnga dashuri
ėsht e ėmbėl shum e shkreta!
Ngrihet kupa me dolli,
me dolli e me shėndete,
un po rri e vėrshėlli...
as pėr zogėn, as pėr vete!
Pjesa ime njė puqer
rrall njė vetull, rrall njė sy,
dhe si drita nė uj thyer
ca kujtime...gjer aty!
Shkoi dhe vera me aq bujė,
shkoi me gjith ato stolira,
plaē, moj ver, qė pėr pak ujė
thave lulet mė tė mira!
E njė vit i gjithi shkoi,
katėr stina, katėr ēapa,
un kėrkoj, kėrkoj, kėrkoj...
djalėrin qė mbeti prapa!
Aty brėnda kam ormisur
me kujtime, me gatime,
thellė e thellė i kam stolisur
nė bėrtham tė zemrės sime!
Skalon koha, kaloj unė,
jet, o jeta e flamosur,
jam nė gusht, dhe gusht e gunė...
plaēa un qė paskam sosur!
VETEM JETA SMUND TE MATET
Dhe ajo qė mu duk mua e pėrhershme shkoj e vate
Vate jeta ime vate, mė la vetėm njė kujtim
Sdi, i ziu, ēėshte kujtimi: Vetėm shkrep si vetėtimė
e mė ndrit e mė tregon gjurmėzat e zotėris sate
Thone lindi me kemishe, per ate qe paska fate
meqe une te dua ty, paskam lindur me kemish
sdi, i mjeri ēeshte kemisha, vetem ish ashtu si ish
midis mishit dhe kemishes futej dor e zoteris sate
Thone paska paraise, gjith lulishte e pallate
tufa, tufa me hyrira, vargje vargje me kumrira
sdi, i ziu, ceshte hyria, por hyrirat me te mira
smund te ken, tu befsha une, ate zjarr te zemres sate
Paska vende gji-ergjende e pallate me shtat pate
ku ka defe, ku ka qejfe,
ku ka ēupa me kaēupa
sdi, dhe sdi, se cesht kaēupi, me pelqen mė teper kupa
kur ma mbush e kur ma jep, ajo dore pa mekate
Dy te tretat e nje kohe, te nje shekulli qe vate
vate jeta ime vate, me te bashke van dhe fatet
sdi, i ziu, se ku vane, vetem jeta smund te matet
vec me ditet qe kalova, ne prani te zotris sate
DO T'I SHTRYDH TĖ DY SYTĖ
Un' jam un', saksi e vjetėr!
Lule gjirit qė stolisa shkoi stolisi njė gji tjetėr
Un' e nisa e stolisa me ē'i jep e s'i jep sisa
dhe me kėngė ylyveri buz' e gushė ja qėndisa
Nėpėr vapėz i dhash' hije, nėpėr hije er' e shije
i dhash' shije poezie, gjith' fuqit' e njė magjie
gjith ato, qė fllad i ėmbėl nėpėr lule mbar e bije
ar' e diellit me tallaze, ar' e hėnės fije-fije
dashuria me dollira dhe me thelp lajthije pije...
Po u bė ajo qė s'bėnej, si, pra, zemra do duroj',
syri lotin ta qėndisė, loti syrin ta harroj?
Si, pra, zėmra do durojė un'saksia tash tė vuaj
edhe kėngė e gjirit tim tė kėndoj' nė gji tė huaj?
Un' e nisa i stolisa me ē'i jep e s'i jep sisa,
dhe me kėngė ylyveri buz' e gushė ja qėndisa
buz' e gushė ja qėndisa, e ormisa mu nė zėmėr
plasi hėna ziliqare qė shikonte me sy vėngėr!
Mė sė fundi i dhash' lotin, kryepajėn time pajė
i dhash' lotėt qė pikonin ku i shkelte kėmbė e saj'
i dhash' vjershėn time valė, dy herė valė tri her' zjarr
qė buēet nė maj tė penės edhe bėnet kėng e marr'
kėng' e marr' e mallit tim, qė tani e paskėtaj
do t'i shtrydh tė dy sytė nėpėr gjurma tė asaj!
NJE VESHTRIM I ARRATISUR
Nje veshtrim i arratisur
Nga qepallat e qendisur
Ku esht shpirti im skalisur,
Nga dy syt' e zes te tu
Vjen me thote ashtu-keshtu!
Me thot' jo edhe me ndes!
Me thot' po edhe me vdes!
Nata zgjatet edhe zgjatet...
Ah kjo nat' me or' nuk matet!
E un' mbetem duke lutur,
Lutem yjeve te keputur,
Dhe un' lus e kerkoj ty,
Ate vetull, ate sy!
Se ne syrin tend te zi,
N'ate sy te zi mazi,
Shenj' e buzes sime duket
Si nje prush ne re kur muget!
HAKERRIM
Qė nga Korēa gjer te Shkodra mbretėron njė errėsirė,
nėpėr fusha, nėpėr kodra, vėrshėllen njė egėrsirė!
Pra, o burra, hani, pini, hani, pini or e ēas,
Pėr ēakallin, nat e errėt, ėshtė ras e deli ras!
Hani, pini dhe rrėmbeni, mbushni xhepe, mbushni arka,
tė pabrek ju gjeti dreka, milionier ju gjeti darka!
Hani, pini e rrėmbeni, mbushni arka, mbushni xhepe,
gjersa populli bujar tju pėrgjigjet: peqe, lepe!
Ai rron pėr zotrinė tuaj, pun e tija, djers e ballit,
ėsht kafshit pėr gojėn tuaj. Rroftė goja e ēakallit!
Shyqyr zotit, ska mė mirė, lumturi dhe bukuri,
dhe kur vjen e ju qan hallin, varni buz edhe turi!
Hani, pini dhe rrėmbeni, ėshtė koha e ēakenjvet;
hani, pini e rrembeni, ėsht bot e maskarenjve;
Hani, pini, vidhni, mblidhni gjith aksione, monopole,
ekselenca dhe shkelqesa, tuti quanti come vuole!
Nėnshkrim i zotris suaj nėpėr banka vlen milion,
ju shkėlqen nė kraharuar decorata Grand Cordon!
Dhe kėrkoni me ballhapur (!) komb i varfėr tju thėrres
gjith me emrin tingėllonjės: Ekselenca e Shkelqes
dhe tė quheni pėrhera luftėtar e patriot,
nė ka zot dhe do duroj, posht ky zot, ky palo zot!
Grand Cordon i zotrissate, qė nė gji tė kan vendosur,
ėsht pėshtyma e gjakosur e atdheut tė vremosur;
dhe kolltuku ku ke hipur, duke hequr nderin zvarr,
ėsht trikėmbshi qė pėrdita varet kombi nė litar!
Dhe zotrote kullurdise, diē, u bėre e pandeh,
kundėr burrit tė vėrtetė zė e vjell e zė e leh!
E na tunde, na lėkunde, nėpėr salla shkon e shkunde,
mbasi dora e armikut ty me shok tė heq pėr hunde.
Rroftė miku yt i huaj, qė pėr dita los e qesh,
tė gradoi katėr shkallė, pse i the dy fjal nė vesh!
Koha dridhet e pėrdridhet, do vij dita qė do zgjidhet
dhe nga trasta pem e kalbur doemos jasht do hidhet!
Koha dridhet e pėrdridhet, prej gradimit katėr shkallė
nuk do mbetet gjė nė dorė veē se vul e zezė nė ballė!
Mirpo ju qė skeni patur as nevoj as gjė tė keqe,
mė pėrpara nga tė gjithė, ju i thatė armikut: Peqe!
Qė tė zinit njė kolltuk, aq u ulėt u pėrkulėt,
sa nė pragun e armikut vajtėt si kopil u ngulėt!
As ju hahet, as ju pihet, vetem titilli ju kihet
Teksa fshat i varfer digjet kryekurva nis e krihet!
Sidomos ju dredharakė, ju me zemra aq tė nxira,
ju dinakė, ju shushunja, ju gjahtar nė errėsira!
Ēna pa syri, ēna pa syri!... Hunda juaj ku nuk hyri:
te i miri, te i ligu, te spiuni mė i ndyri!
Dallavera nėpėr zyra, dallavera nė pazar,
dallavera me tė huaj, dallavera me shqiptar
Vetėm, vetėm dallavera, dhe nė dėm tė kėtij vėndi
qė ju rriti, qė ju ngriti, qė ju ngopi, qė ju dėndi!
Nėse kombi vete mbarė, nesėr ju veproni ndryshe,
dylli bėnet si tė duash, kukuvajk dhe dallandyshe
kukuvajka gjith, me lajka, neser silleni bujar,
nėnė dorė e nėnė maska, shkoni jepni njė kapar!
Dhe kujtoni tash e tutje me tė tilla dallavera
kukuvajka do pėrtypi zog e zoga si pėrhera
Ja, ja grushti do tė bjeri pėrmbi krye tė zuzarve,
koha ėshtė e maskarenjve, po Atdheu i shqipėtarve!
Edhe ju tė robėruar, rob nė dor tė metelikut,
fshini sofrat e kujtdoj, puthni kėmbėn e armikut!
Qė ta kesh armikun mik e pandehni mėnēuri,
mjafton bėrja pasanik, pasanik dhe bej i ri,
dhe u bėtė pasanik, me pallate, me vetura,
kurse burrat mė fisnikė, japin shpirtin nė tortura!
Vėndi qėnka sofr e qorrit, vlen pėr goj e pėr lėfytė,
bėni sikur veni vetull, shoku shokut krreni sytė
Dhe pėr njė kėrkoni pesė, po mė mir njėzet e pesė.
Le tė rrojė batakēiu dhe i miri le tė vdesė!
Po njė dit qė nis e vrėret do mbaroj me bubullimė,
ky i sotmi zėr i errėt, benet vetėtimė
dhe i bije rrufeja pasuris dhe, kėsi lloj,
nuk ju mbetet gjė nė dorė, vetėm njė kafshit pėr goj!
A e dini qė fitimi brėnda katėr vjet mizor
nuk ėsht yti, nuk ėsht imi, ėshtė i kombit arbror,
ėsht i syrit nė lot mekuar, ėsht i vėndit djegur, pjekur,
Ju do thoni si tė doni po e drejta dermon hekur!
1942.
7 PRILL 1939
Shtatė prill...
Kopilove o kopil
E u lute u kėpute
Njėqind pash nė dhe u fute!
Natyrisht njė tradhėtor
Spor e fisit arbėror
E pret hasmin me daulle
Kur gjen ditėn ta bėn pulle!
Na e gjeti dhe na ra
Vret Shqiponjėn qė s'u vra
Nuk u vra dhe nuk do vritet
Posht perpjet me vrull vėrtitet!
Ja dhe hymni qė na thurri
Hymn'i zi i njė qivuri:
"Eja, eja alala
Tė na rrojė Duēeja
Duēeja guguēeja
Le tė rroj edhe flamuri
Sa pėr sy e pėr bela!
I pabesi ta dij, pra
Ndėr kasolle me njė tra
Qė nga Shkodra gjer nė Dropull
Rron ai qė i thon popull!
Ajo dor qė rreh dybekun
Di ta mbush edhe dyfekun
Nė se ditėn ēan ugar
Edhe natėn thurr litar
Thurr litar e kalit grushtin
Dhe e var nga kėmbėt pushtin!
KOKA BEN E KOKA VUAN
Ēke moj zemėr qė rėnkon!
Njėher' varet trikollari1, herėn tjetėr kryq i thyer...
Paska rar' hallva prej qielli e ja nis njė dallaver,
Mbushen xhepat me flori
E qinosen ujk e dele pėr tė bėr' njė stan tė ri!
Shitet vendi pėr para, me para e pėr para
Bėnet burri telendi, dy para njė maskara,
Para hasmit lepe peqe
Para zėrit tė atdheut hund e tyre shtatė sqepe!
Duke blerė e shitur erė, dikush bėnet milioner,
Kurse shoku pinte uthull lum zotria pinte verė,
Milioneri yn' i ri
Para shokut tė dikurshėm vari buz' edhe turi!
E pėrhera me dy faqe, qė tė haj'e qė tė bluaj,
Nė njė kohė mbi dy frona, nė njė ēast mbi dy kuaj,
Me dy faqe, me dy nofulla, nė njė xhep e dy flamurė
E hedh kėmbėn me daulle edhe turk edhe kaur!
Na tė urt' e tė mėndafshtė s'qemė tė zot tė bėnim zė
Ku fillon me thash e theme hij' e vetes tė pėrzė;
Neve ndryshe, puna ndryshe, defi ndryshe, kėnga ndryshe
E ē'kėrkon nė gji tė gjėmbit tė kėndoj' njė dallandyshe?
Mirpo vendi paskish zemėr, paskish sy e paskish vesh,
Shikon lark e dėgjon thellė, di tė vesh, edhe tė zhvesh
Tani eja e t'ja themi asaj kėnge qė ja thonė:
Koka bėn e koka vuan, ē'ke moj zemėr qė rėnkon?!
1-trikollari-(ital.) poeti e thotė me qesėndi popullore pėr flamurin e pushtuesit qė ka tre ngjyra.
ALI PASHA TEPELENA
Nga satrapėt mė satrap
nga dervishėt mė dervish,
ky zabit, ky dreqo-lab,
pa kalem e pa qitap,
paskish lindur me kėmish!
Po satrapin, unė ju lus,
mos ta marrim pėr qortim,
ai ish njė kryetrim,
njė rrufe, njė vetėtim,
qė i tha sulltanit: sus!
Njė rrufe...
Po rrufeja, vini re,
i ka rrėnjėt nė njė re!
si dhe truri, tungjatjeta,
me gjith dritėzat e veta,
i ka rrėnjėt nė kaptinė!
po sa larg dhe sa lart
shkon e ndrin dhe vetėtin!
Dhe Ali Pasha kajmeni
nip stėrnipi i njė dere,
soj dervishi, soj sejmeni,
i ushqyer me mėna ferre!
me guzimin mrekulli
u bė kryefermanlli
dhe nga truali i tij i ngusht
i lėshoi njė goxha grusht
perandorve osmanlli!
Dhe arriti sa pothuaj,
nė tryezė tė ēezarve
ku vlon hymni ngadhnjimtarve,
hymn i tija smbet i huaj!
Le ti ngrem, pra njė dolli!
fam e tija ėshtė e madhe,
vler e tija mė e madhe!
Nė e ultė historia,
di ta ngrerė Shqipėria,
sepse trimin, nuk e nuk,
trimi trimin nuk e zhduk!
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", shkurt 2005)
NEXHAT HAKIU
(1917-1978)
Nexhat Hakiu u lind nė Vlorė mė 1917 nė njė familje me tradita patriotike. Ai ishte njė poet lirik i viteve 30-40 dhe botoi me pseudonimet Ali Dervalla e Nexhat Mahmut Hakiu. Publikoi nė shumė organe tė shtypit tė kohės. Pas hedhjes sė bombės nė Ambasadėn Ruse filloi persekutimi ndaj tij duke e akuzuar se nxiste rininė nė disidencė. Nė fund tė viteve 50-tė, arriti tė botojė librin: Kėndoj, mė pas Zėri i fyellit, 1959; Fjala ime, 1961; Njė lule mbolla, 1973; Nė garė me stinėt, 1977.
Vdiq nė Tiranė nė moshėn 61 vjeē, mė 1978.
Njė poet qė mbeti deri nė fund poet. Lirik nė shpirt, lirik nė kėngėt qė kėndoi. Nexhat Hakiu debutoi nė poezinė tonė nga mesi i viteve '30. E nisi me atė grup vjershėtarėsh tė rinj, qė hodhėn hapat e parė nėn ndikimin marramendės tė poezisė sė L.Poradecit. Tė gjithė pothuaj u bėnė lasgushianė, epigonė tė tij dhe askush nuk arriti tė krijojė individualitetin e vet. "Pėrjashtim do tė bėnte vetėm Nexhat Hakiu, i vetmi nga shokėt qė do tė fitonte emėr nė poezinė shqipe tė kohės me zėrin e tij origjinal", shkruan Nasho Jorgaqi, qė ka mbledhur dhe redaktuar krijimtarinė e tij. Nexhat Hakiu kish lindur nė Vlorė mė 1917, ku kish kryer dhe shkollėn tregtare, prej nga dolėn dhe shkrimtarėt e ardhshėm Sh.Musaraj, P.Marko e A.Varfi. Pasi studioi nė Institutin e Lartė Teknik tė Selanikut, punoi si gazetar e mė vonė u bė mėsues i letėrsisė nė shkollat e Tiranės.
Ndoshta rastėsi, por ne u rritėm nė tė njėjtėn shtėpi, rrėzė kodrės sė Budakut, ku sot ndodhen varrezat e dėshmorėve. Babai e bleu atė pas lufte. Vonė mora vesh se Nexhati ishte rritur aty. Shtėpia qe e rrethuar me mure tė lartė. Dikur duhet tė kenė qenė saraje me pallate tė larta. Dukej tė ishte djegur me dhjetėra herė, sepse nuk mbaronin shtresat e hirit dhe tė tjegullave tė thyera. Qe e mbushur me pemė tė rralla e plot mistere: cisternė uji pėr kohė rrethimesh, njė pus i thellė me ujė tė ftohtė e tė kulluar, qypa tė mėdhenj, ēibukė balte tė pjekur, qė ndoshta pėrdoreshin pėr nargjile, strehime tė nėndheshme pėr raste bombardimesh. Unė shpesh fshihesha aty, mes lakuriqėve tė natės, dhe fantazoja, gjė qė padyshim e ka bėrė nė fėmijėrinė e tij edhe Nexhati.
U rritėm nė tė njėjtėn shtėpi, por pa e njohur njeri-tjetrin... Ndaj me respekt tė thellė po i botoj kėto poezi qė i gjeta me vėshtirėsi, sepse nuk kam asnjė nga librat e tij...
PESHPERITJE VJESHTE
Ja po piqet, mike, rrushi
Deg' e pjeshkės mė njė thyhet,
T'i ka zėnė faqet pushi
Edhe gjiri po tė fryhet ...
Eja, mike, bashk tė bredhim
Erdhi koha qė t'i mbledhim:
Uni zgjedh ti i kėput
Ca nė dorė e ca nė futė.
Nė se degėt nuk arrin,
Do tė kap, moj, mu nė mes:
Tė tė ngre, moj, mi peqin
Me njė zemėr; me njė shpresė.
Kokrrat fshehur nėpėr fletė
Hajt i mbledhim mė nuk rriten,
Eja, mike, se un' vetė
Ti kėpus kam frik' se vriten!
"Kėngėt e Zambares" - 1939
MADRIGAL
Prapa drrasash ther e kalbur, gojėn pash tė pėrgjėruar
Kur po ēelte e zilepsur afshe gazi mirėsie,
U thethiva i mahnitur se nė buzn' e ngashėruar
-Mu duk zemra - kur mė fale njė pėrshtypje miqėsie.
Nė tė ēarat, nėpėr vrymat t'asaj portės mykur tėnde,
Pash dy syt' e tu qė nxinin tė groposur, tė brengosur.
Dhe me zi pash kėmb't e zbathur qė po shkelnin n'ato vende,
Ku, mes drrasash thyer e kalbur, po mė fshihe e rreckosur...
Mos vallė turp ka dashuria qė soditė fshehtėsinė,
Apo druhe se je veshur me njė zhele tė arnosur?
Hape portėn, vajz'e vrerit, nuk pėrbuzė varfėrinė,
M'a do xhani pranė teje qė ēdo breng' tė ketė sosur.
"Pėrpjekja shqiptare" - mars 1937
VITIT TĖ RI
Prag mė prag duke trokitur ndezė mallin dhe kujtimin
Sa i rėndė dhe me ngadalė!
Falė shpresa mė tė reja duke zbutur zemėrimin!
Zemėrdjegurit me fjalė,
1 freskove zagushinė (kur pėr ty uroi ēupa
Kur tė priti me tė tok...)
Qeshi buza, zemra deshi pranė mikes tė ngre kupa,
Miqėsia: shoqe-shok.
E mallėngjyer prapa krahėsh me ca lemza u lėndua;
Dhe porsi bashkim i mitur
U fjalos me sytė e vakėt, me njė qeshje u kuptua,
Por mė pas si e koritur
Vesh mė vesh zu pėshpėriti njė pėrrallė tė harruar,
Njė pėrrallė tė paditur:
Jetė e bukur je e kremte, jetė je pėr t'u kremtuar!
"Pėrpjekja shqiptare" - janar 1938
STINĖT E TUA
I
Ngrohen gjethet, shkrihet vesa,
Ēelen gonxhet ndaj agimi
Si ēel malli nga kujtimi
Larg mikeshės ku lind shpresa.
Mallin mike ta kėndova
Tė pash vetėm moj nė sy
Prushin tėnd e flakėrova
Mall' i kohės, mall pėr ty.
Mė shiko, moj sy mushqerre
Mes qepallash pika loti,
Vashė - vashėzo pranvere
Ēelu, moj, si ēelet moti!
II
Zė e bėn njė vap - e madhe
Zė fryn afshi nė livadhe
Verdhėrojnė male, fusha,
Ndizen gjokse, ftohen gusha.
Dil, mikeshė, mos rri brenda
Nuk sheh shoqet si jan' turrur?
Gjoksin hapur, leshrat ēthurur
Nėpėr hijet u ka ėnda.
Buzėqeshmė se mė there
Drejt qepallash pika loti,
vashėzo, ti vashė vere
Ēelu, moj, si ēelet moti.
III
Verdhėron mbi bar kalliri
Ndrin nė gusha dhe floriri,
Ndizet malli mikja ime
Kur lind shpresa me kujtime.
Tė pėlqeva nė tė ndritur
Tė kėndoj moj nė tė rritur,
Po kam frikė, vashėzo,
Nė mė njeh e nė mė do.
Eja afėr moj bajrake,
Pranė qepallash pika loti,
Vashė - vashėzo vjeshtake
Ēelu, moj, si ēelet moti.
IV
Zė e bėn njė ftomė e madhe
Fshihet gėrxhes njė sorkadhe,
Ndizet malli i gjahtarit
Pėr planozat e beharit.
Dridhet bura pa do ngrohur,
Ndizet zemra, pa do ftohur
Mblidhet fshati - do fėrkuar
Edhe qafa pėrqafuar.
Pėrqafomė shėnllazore
Se kam ngrirė prej sė ftohti
vashėzo, moj dimėrore,
Ēelu moj, si ēelet moti!
"Kėngėt e zambares", korrik 1939
(1) Planoze - zog qė mbahet nė kafaz pėr tė ndjellė shpezėt e tjera
Ti nga gazi, nga mėrzia
Pyet ē'ėshtė dashuria
Por ajo nuk ka fytyrė,
Nuk ka tingull, nuk ka ngjyrė!
Ajo s'ndihet as me fjalė,
Vjen e fshehur dhe ngadalė,
Vjen njė herė' e prap s'e njeh
Brenda zemrės ti se sheh!
Po t' ish lule, fshehur barit,
Do kėputesh, do tė thahesh,
Po t'ish perlė, fij e arit
Do rrėmbehesh, do tė ndahesh;
Po t'ish zog, do tė vajtonte
Brenda zemrės nė kuvli,
Ta liroje, do kėndonte
Larg nga ty, nga ēdo njeri!
S'ėshtė lule pėr nė fushė,
S' ėshtė perlė pėr nė gushė,
S'ėshtė as zog pėr nė kuvli:
Ajo zemrėn ka shtėpi....
Ja se ē'ėshtė dashuria!
Ėsht' a s'ėshtė nuk e di,
Por un' di se lumturia:
Nuk ėshtė vetėm dashuri!
ZEMRA NĖ AKANT
Merrni zemėr kush do zemėr!
Ej, ju vasha, doni zemėr
E kish marrė lozonjarja
Nga kraharor' i njė poeti!
E si mund ta mbante zemrėn
Me tallazet e njė deti
Lundr' e thyer, pėlhur-ējerrėe,
Pa timon e kiē tė shtrembėr?
Po bėrtet pėrsėri kasneci
Se nė dorė zemra i ngeci:
Ej ju vasha, doni zemėr?
Kjo nuk shitet, as nuk blihet,
Kini zemėr, o ju vasha,
Se me zemėr kjo shkėmbehet!
Ėshtė zemra nė furtunė,
Ėshtė zemra e njė poeti
Qė pėrplaset nė shkėmbinjtė
Posi vala e njė deti!
Ja kasneci ēirret prapė,
Se njė vashė pas tij u kap:
Merre zemrėn, merre zemrėn
A dėgjove ti moj vashė?
Jepet zemra e njė poeti
Qė gufohet posi deti!
A dėgjove ti moj vashė,
Se tė dhimbsur ty tė pashė,
Merre zemrėn merre jetėn,
Ėshtė mall'i njė poeti!
Prap' kasneci po bėrtet,
Se asnjė nuk qaset vetė:
Ėshtė zemra e njė poeti
Qė gufoi posi deti,
Posi vala qė lė valėn
Dhe lėkundet me tallas,
Kur mbi ranė vjen e ikėn,
Le guaska, shkumė pas,
Merre zemrėn, merre jetėn,
Esht' dėshir' e njė poeti!
Po kasneci ra nė hall,
Kush pėr zemrėn pyet vallė?
Qeshnin lozonjarėt, qeshnin
Vinin dorėn pėrmbi buzė,
Porse zemra s'mund tė lidhet
As me fjal' as me tėrkuzė,
Ajo hidhet e pėrdridhet,
Kėrkon zemėr, ngashėren
Dhe thesarėt porsi deti
I mban brėnda s'i rrėfen!
Ja kasneci mbet' i ngjirrur
Po nje nėn' i pati thirrur:
- Ej, kasnec, zemėr' e poetit
S'jepet kurrė me pahir,
Falma mua se mė ngjan
Porsi zemra e tim bir!
TOKA FLET.....
Gryk'e malit po gjėmon,
zemr'e fushės po rėnkon:
-Tė kam dhėnė pyje plot,
grur e misėr, pem' e lule,
ē'paska ngjarė qė ti sot
mua zemėrėn ma ēkule?
Foli mali, foli fusha,
u drodh lisi dhe gėmusha!
-O poet, mos fol pėrēartė,
penda jote flet mbi kartė,
s'mund tė flasė, jo ky dhe,
ėndėrro, po mos gėnje!
-Pėr agimin e lirisė,
pėr mėngjezin kur kam lindur,
pėr njė lot tė dashurisė,
flet vėrtet' e jam e bindur!-
U betua ky poeti,
fjal'e tij plot zemra gjeti...
Un'e dija se tėrmeti
e bėn tokėn qė tė flasė,
nga rrėmuja nga rrėmeti:
gjiri nis qė t'i buēasė,
po ē'po shohin syt' e mi
tundka tokėn njė njeri?
Ē'pon me sonda, me tyrjela,
pistoleta, hedh ēengela,
ēan shkembinjtė me dinamit,
i thotė tokės: "Dil, tė dal"
mali: fushė, fusha: mal!
Mali bėhet fushė,
fusha bėhet mal,
si gjerdan nė gushė
barin shoh tė dalė..
Gjethe, gjelbėrim,
lule bojalli
mbushin vendin tim...
Tok' e ēarė nxorri ar,
ar tė zi si katran:
shatėrvan qė spėrkati
lulet pranė..
Pranė shatėrvanit
mbijnė lulet pėrsėri
cirka-cirka kuq e zi!
Ngjyr' tė zezė nėpėr lule
s'kam dėgjuar, nuk kam parė,
qėkur zemrėn ti ja ēkule,
ndroi toka rrėnje'e farė!
Sa e bukur: kuq e zi,
lulja mbin pran' arit zi,
sepse ari, ar'i zi
ėsht' si nata plot yllsi,
porsi nata qė dha ditėn,
ar'i zi na fali : Dritėn!
NJĖ RE E BARDHĖ
Njė re e bardhė qenar- praruar
e zuri diellin,
po rrezet prapė puhia shpejt
do t'i zbulojė...
Do zhduket reja nga sytė tanė
vėrdallė qiellit
te Rrug' e qumshtit, ku prap' sputniku
diē do kėrkojė....
Sputnik po t'isha pėrveē nė qiell
pėr tė kėrkuar,
do tė kisha zgjedhur kraharorin tėnd
krijes- njeri!
Atje do kishte me mijra gjėra
pėr tė zbuluar,
atje njė botė mban tė panjohur :
Zemra-ēudi!
(Botuar nė Gazeta e Athinės, janar 2009)
PETRO MARKO

U lind nė Dhėrmi, Vlorė. Pak kohė studioi nė Athinė. Qė kur ishte nxėnės i shkollės tregtare nė Vlorė (tė cilėn e kreu nė vitin 1932) filloi tė shkruajė poezi dhe proza tė shkurtra. Petro Marko ka njė biografi nga mė tė pasurat dhe mė tė bujshmet nė letėrsinė shqiptare. Deri nė vitin 1936 ai punoi nė Tiranė si gazetar dhe po atė vit, nė moshėn 23 vjeēare u nis vullnetar nė Luftėn e Spanjės, si luftėtar nė brigadat internacionale. Pas Luftės sė Spanjės, gjatė kthimit pėr nė Shqipėri, ai do tė ndeshet dhe do tė marrė pjesė nė shumė beteja antifashiste nėpėr Evropė. Pas kthimit nė Shqipėri nė vitin 1940 do tė burgoset nga italianėt, qė aso kohe e kishin pushtuar Shqipėrinė dhe do tė pėrfundojė nė kampin e ishullit Ustika afėr Palermos. Nė pėrfundim tė Luftės Antifashiste nė vitin '44, Petro Marko do tė marrė pjesė nė radhėt e partizanėve italianė, duke i rėnė kryq e tėrthor Italisė, si luftėtar dhe si komandant me pėrvojė luftarake. Kur kthehet nė Shqipėrinė e ēliruar, ftohet qė tė qėndrojė nė krye tė gazetės "Bashkimi" nė Tiranė, por shpejt do tė pėrjetojė disa nga vitet mė tė rėnda nėpėr burgjet e shtetit shqiptar komunist, pėr tė cilin Petro Markoja kishte luftuar nėpėr Evropė dhe Shqipėri mė se 10 vjet rresht. Kjo pėr tė vetmin shkak se nuk mund tė pajtohej qė nė ditėt e para tė pushtetit me fillimin e diktaturės, e sidomos kur provoi t'i rezistojė diktatit qė i vinte Shqipėrisė aso kohe nga jashtė kryesisht nga Beogradi.
Tė gjitha kėto pėrvoja jetėsore i pėrfshin nė romanet: "Hasta la vista" dhe "Qyteti i fundit". Nė vitet '70 ai do tė shkruajė romanin "Njė emėr nė katėr rrugė", ndėrsa periudhėn e vėshtirė tė jetės sė tij nė ishullin e Ustikės do ta pėrjetėsojė nė romanin e tij tė rėndėsishėm "Nata e Ustikės".
Faqet mė tė fuqishme tė prozės sė Petro Markos reflektojnė triumfin e dashurisė dhe tė humanizmit njerėzor. Pas tėrė atij ferri nėpėr tė cilin kalon njeriu nė rrėfimin e Petro Markos, ai arrin tė mbetet i pamposhtur nga mizoritė e botės. Kėtė bėrthamė tė brendshme e rrezatojnė personazhet nga romanet e tij, kėtė shkėlqim biblik reflekton Petro Marko njeri dhe Petro Marko shkrimtar nė tėrė veprat e tij.
Nuk ka shembull nė letėrsinė shqiptare, ku tė jetė gėrshetuar dhe njehsuar aq shumė mes vetes njeriu dhe krijuesi - Petro Marko njeri dhe Petro Marko shkrimtar. Tek vepra e tij rrezaton bindja dhe besimi i lindur pėr dashurinė dhe humanizmin njerėzor, ndonėse sa rrojti ishte ndėr personalitetet mė tė persekutuara dhe mė tė munduara.
Qyteti i Vlorės e nderoi duke i dhėnė emrin Petro Marko, teatrit tė tij. Presidenti i Shqipėrisė, Alfred Moisiu, nė vitin 2003 dekoroi Petro Markon me Urdhrin "Nderi i Kombit".
Kėto ditė ish dega e lidhjes sė shkrimtarėve tė Vlorės mori emrin Petro Marko.
Libra tė autorit:
Hasta la vista, Qyteti i fundit, Njė emėr nė katėr rrugė, Ara nė mal, Nata e Ustikės, Shpella e piratėve, Retė dhe gurėt, Horizont, Fantazma dhe plani 3+4, Ēuka e shtegtarit, Njė natė dhe dy agime, Stina e armėve, Intervistė me vetvehten.
KENGA E VALES
(Vlorės)
Lėmo', o vale e pėrkėdhel
atė breg qė sėshtė i gjallė,
e, kur tė flesh aty nė Skelė,
tė shtrihesh nė atė zall,
kėndo njė kėngė e nanuris
shumė qetė e me ngadalė,
se nė atė tokė fle njė fis
qė u ngrit nė shekuj valė
pėr nderin e Lirisė...
Lėmo' o valė me ngadalė!
kėndo njė kėngė lehtė,
tė mos dėgjohet gjer nė mal,
se aty nė ullishtė fshehtė
dergjen..... - oh lėre mos e nga,
kujtimi u ka mbet! -
Pra ti o valė, kėndo, mos qa,
se zemrėn e ke det
dhe gjuhėn ligjėrim e shkumė,
sa brigje ke nė dorė!...
Dhe kot kėrkon tė vėrė nė gjumė
dhe shpirtin tėnd, o Vlorė!
Po ah, o vend qė lind ē'ka vdes,
pse hesht mbi varr, i gjallė?
Pėrherė syri yt do jesh'
me llahtari nė zall?..
Lėmo' o valė me ngadalė,
kėndo kushtrim tė qetė...
Se mos dėgjohet lart nė male
nė Arbėrinė vetė
se atje dergjet njė jetė...
Lėmo' o valė e pėrkėdhel
me zemėr, jo me zjarr,
se bėn vaki qė vdekja del
e s'hesht brenda nė varr.
Kushtrimin tėnd o tė dėgjoj
oh, ndėrsa vendi qan -
atėherė, o valė, gjumi mbaroi
dhe labėt kush i mban...?!
KEMBEVE
Ē'keni, o kėmb', qė kėmba-kėmbės
po gjurmoni lot e lodhje?
a s'u ngopėt duke ecur
nėpėr shtigjet e sė nesmes?
ku e shpini n'ato ndodhje
t'ashpra kurmin qė ka ngecur
pėrmbi ju o kėrcitharė?
-Po drejtohemi nė varr!...
DESHPERIM!
Tėrė brenga bredhėrin
shpirtkėputur nėpėr rrugė,
zėr' i tij mė s'psherėtin
se nė syt' ku dergjet muga
lot i heshtur, lot i ngrohtė
rrokulliset me pėrtim
mes fytyrės djersėftohtė
duke shkruar: dėshpėrim!
HIMARA
Lagur syt' i zu qepalla,
s'kanė tė hapen nė jetė,
se nė ato vise tė rralla
fluturon shpirti shigjetė!
Atje, ah! gjelbėron fryma;
n'ato male ar tė lara
ku mbi re shkrep vetėtima,
shkruan me zjarr:
-Flak' ėshtė Himara!
APOLOGJIA IME
(JETES)
...Marrėzi, turp turp dhe
mėkate
pėr jetėn e tėrbuar
se kur mė ndal, o gjeneratė,
qė vuan rrugės ndonjė natė,
mė merr pėr tė dėnuar
dhe, me njė zė qė vret,
ngahera mė pyet:
-Ku linde, o i ri?
-O jetė, linda nė shkreti!
-Ku rron dhe ku vete,
nė ē'dhera e nė ē'dete?!
-Ēudi! Ēkėrkon prej meje ti
dhe si, o jetė, pyet,
kurse nė varfėri
mė hodhe kur mė gjete
tė lindur nga skelete
pa dritė, pa liri?
-Njeri!
Nga vete, as mė thua?
-S'e di! Jo, nuk e di!
Po lermė, o jetė, ē'ke me mua?
-Dua ta di, po dua!
-Atėherė, jetė e krisur,
pėr mua mos pyet
se qysh nė n'agim kam nisur
tė shkel si skllav i shkretė
mbi gjurma shprese drite...
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
-O mėkatar,
as faliu ligjes sime,
bindu i ēmendur ėndėrrtar,
s'jeton mė shqetėsime!...
-Mu thell' nė brendėsirė
ku ndjenja rron e lirė,
ku dhembja dhemb e prekur
nga ligja jote e fuqiplotė,
nė gjirin tim si hekur,
si hekur e ēelik,
qėllo, qėllo, o me kamxhik;
pa frik' e pa mėshirė
e pa pendim,
se mu nė thellėsirė
tė shpirtit, nė njė kėnd,
lindi njė shqetėsim
qė ēeli varrin tėnd...
VETVETES
Gėlltite dhimbjen me pahir
nė thellėsinė tėnde!
Vėrtite brenda pa mėshirė
dhe qesh si njė ēapkėne!
Shterroi jeta, s'ka mė lot
as ėndrra, as pėrralla,
eja nė vete, dehu sot
me zemrat e gjalla!
HA...
Ha vajtim, o i helmuar,
ha gėzim, o i gėzuar,
ha pėrralla, o vjershėtar,
ha litar, o Atdhetar,
ha gėnjeshtra, o ėndėrrtar....
hani bar pėr tė jetuar.
Hani arkat... hiē mos mbeten
mbretėr - sa tė hani veten.
KENGA LABERISHTE
Kur ja marr o me tė qarė
asaj kėnge trimėrishte,
them: - Eh, mbeta si i vrarė,
se dyjarja labėrishte
mė kujton .... O Perėndi,
nuk e them, po do ja nis
sy rrėmbushur nė arrati
si bilbil i Labėrisė!
DERI KUR...
Deri kur i arratisur,
i pastrehė nė mėrgim,
deri kur o shpresėngrysur,
do tė endesh pa drejtim?
Kthehu, lumėmadh nė Atdhe,
mba nė gji atė flamur
qė valon i fsheht atje!...
Bėhu burrė! Po deri kur?!
PERMENDORJA E VLORES
(luftėtarit tė panjohur)
Trim , arbresh, ja ti si hekur
ēelik mė rri pa tundur!
Fsheh nė sy turmėn e vdekur
qė nga vdekja sėshtė mundur!
Rri rinia e tė sheh,
por mjerisht ajo s'tė njeh!
Edhe pyet, o zemėrftohur:
- Ē'ėshtė ky trim i panjohur?
TE VARRI I DREJTESISE
Tė pat rritur me pekule
drita e jetės... Po tani,
pse e vdekur ju pėrkule
dhunės - arit, pa stuhi?
Ja... tė qan o turm' e gjallė
qė tė humbi. Dhe me hak
tė kėrkon. Si thua, vallė,
pėr t'u ngjallur, do shumė gjak?
N'ARRATI
Kokėn mu nė trastė e futi,
mori dhenė... Pse o Zot,
tėrė kohėn jetėshkurtri
qetėsinė nuk e gjen dot?
Ligja me kamxhik s'e zbuti
skllavin qė endet sot e mot,
llogore nuk gjen gjėkundi
dhe mundimi s'e mund dot.
TUNGJATJETA SHQIPERI
...................
Tungjatjeta Shqipėri, Nėnė e fisit mirėpritės
pėr ata qė tė nderojnė.
Tungjatjeta Shqipėri, Nėnė e fisit kryengritės
pėr ata qė tė lakmojnė!
Ti je Besa, bujaria, Nėnė e fisit legjendar
pėr ata qė tė nderojnė.
Ti hakmarrja, burrėria, Nėnė e fisit zemėrzjarr
pėr ata qė tė shkelmojnė!
Ti o Nėnė, tėrė jetėn sa kujtohet historia,
theve prangat qė tė hodhi shkelėsi dhe barbaria!
Fryma jote, jeta jote, zemra jote ėshtė Liria!
Dhe kur bota ballkanike ra nė zi, nė robėri,
viset e tua kreshnike nuk i shkeli dot njeri.
Bijtė e tu sorkadhe mali, rritur erėrash pėr trima,
suleshin mbi invazorėt, si nė malet vetėtima.
Ti me shekuj dhe kushtrimin pėr ēlirimin e Ballkanit.
Ti me gjakun e arbėreshit skuqe jetėn e tiranit,
shkele ligjet e sulltanit, ngrite zėrin pėr Liri,
dhe me gaz djemtė tė kėndonin "Tungjatjeta Shqipėri!"
.........................
Pėrgatiti Hiqmet Meēaj
ISUF LUZAJ
(1913-2000)

Isuf Luzaj u lind nė Kaninė tė Vlorės. Pasi mbaroi gjimnazin nė Shkodėr, ndoqi studimet e larta nė Universitetin e Sorbonės nė Paris. Ishte delegat i Ballit Kombėtar, nė Konferencėn e Mukjes mė 1943. Mė Nėntor tė 1944 u detyrua tė marrė udhėn e mėrgimit; nė fillim nė Itali, pastaj nė Argjentinė dhe nga 1965 nė SHBA. Ėshtė njė nga figurat mė tė spikatura tė kulturės sonė kombėtare, me njė krijimtari tė pasur nė fushėn e letėrsisė, historisė dhe filozofisė. Veprat e tij, shumica tė pabotuara, pėrbėhet nga 93 vėllime. Krijimtaria e tij letrare fillon qė nė vitet '30 me pėrmbledhjen poetike "Rrėfimet", botuar mė 1938. Mė 1954 botoi nė spanjisht romanin "Lumenjtė derdhen tė kuq". Lexuesi shqiptar ėshtė takuar me tė tepėr vonė, nė vitet '90, kur nė Tiranė filloi tė botohej ndonjė vepėr e shkėputur e tij. Mė 1995 u botua "Gloria e ēmendjes" (poema), mė 1996 "Ekzistenca dhe boshėsia" (libėr filozofik) dhe mė 1999, libri "Sėmundjet e shekullit" (Esse filozofike).
Prof. Dr. Isuf Luzaj ka punuar pėr njė kohė tė gjatė nė disa universitete amerikane si titullar katedre, shef i departamentit dhe si profesor i filozofisė, i letėrsisė frėnge, i gjuhės dhe i letėrsisė spanjolle. Ai ka patur miqėsi dhe korrespondencė me disa presidentė tė SHBA. Titullin e lartė "Profesor Emeritus" ia ka vendosur nė gjoks vetė Presidenti Regan.
ANGUSHI
Ekzistencė dhe Qėnie, asimetri cinike,
Ekzistoj kur veproj; lė gjurmė udhėtimi.
Qėnia jam, Esencė qė lėviz si njė hije
Pa e ndjerė Kohėn as mike as armike,
Pa njohur udhėn as ku tė shpije drejtimi.
Kėto janė trajtat e shpirtit abstrakt
Ndonėse kujdesi pėrgjegjės ėshtė i imi.
Nuk ekzistoj kur jam, veēse ankthi shėtitės,
Marrė frymė ndaj provoj, besoj qė jam i gjallė,
Ndjek kopenė pas ēobanit pėr qullin e ditės,
Shtohem nė breza pa njohur ē'ėshtė malli.
Kjo ėshtė piktura e shpirtit frikacak,
Ja robot angarie: ja dash sa pėr gjak.
Qėnia s'ėshtė mjaft, kur ekzistoj, jam i lirė.
Ekzistenca dhe Esenca janė qėnia mė e mirė.
Kjo ėshtė simetria e nderit, virtyt flori.
***
Kur jam, e gjej unin nė ēdo orė e ēdo stine,
Ai qė qesh dje, tė heq zvarrė pleqėrinė
Pa ditur as unė, nga vete e pse vi?
Ky ėshtė dėnimi i jetės, ky ėshtė kėrkimi.
Kjo ethja c tyre, kjo angushi!
Kur ekzistoj ngjitem nė shkallė
Ēdo ēast njė unė tjetėr, larg nga uni i djeshėm.
Ekzistenca dhe esenca njė formulė e rrallė,
E shoh kohėn qė do vijė si njė pasqyrė e qartė,
I shoh ndodhitė si do vinė varg e varg.
Uni fluturon nė sferė tė pėrjetshme.
Ekzistoj nė kėtė orė tė ftohtė e tė trembur.
Drita e shpirtit ngadalė si shenjtore
Vjen pa e thirrur dhe mė merr pėr dore,
Shėrojmė ēdo plagė shoqėrisė sė dhembur,
Esenca ekzistencės i ėshtė diell diamanti,
E nxjerr nga tuneli ku e burgosi kėrkesa.
Nė unin tim rron besa dhe shpresa,
Sjellin me karvanė dituritė e vjetra,
Guximin e heroit, fuqinė e gjigandit.
Dhe kur i mbarohet vaji kandilit
Digjet misionari qe ėshtė fitili,
Po drita vazhdon ne shekuj ndriēimin.
Ndaj ekzistoj me Esencė te misterit.
Ati i dheut, i detit, i qiellit
Kur mė nisi, mė dorėzoi fenerin
Pėr tė udhėtuar udhėn e kryqit.
Pėr t'i mėsuar Kohės mėsimin.
LUTJA E POETIT
O Zot! Unė s'e di, ose, s'jam i sigurtė
Je, apo nuk je?
A je mendonjės, gjykonjės, vendonjės?
A dėgjon me veshė? A sheh me sy
Ē'ndodh pėrmbi dhe?
Apo do jesh njė fuqi magnetike,
Fuqi elektrike me ligje fizike,
Fuqi misteri me ligje matematike?
Atėherė, kur tė flas ty, unė folkam
Me vete!
Po nė qofsh ti, o Zot i vėrtetė,
Zot mendonjės, siē thonė tė gjitha fetė
Qė i njoh mirė dhe mundohem t'i besoj,
Dėgjo, o i madh kėtė lutje tė shkretė:
Ki mėshirė pėr mua, po vdes prej mėrzie!
Kam qenė i bindur, i dashur, i urtė,
Kam ndezur nė ballė fener diturie
Ngado mė shpuri ēdo furi stuhie,
Kam edukuar breza rinie,
I sinqerte nė page, mėshironjės nė luftė.
Kam vuajtur kur vuanin tė tjerėt,
Kam rendur nė ndihmė, kur qanin tė mjerėt,
Bishės i mėsova drejtėsi njeriu,
Jam shkrirė pėr tė ndritur, siē shkrihet qiriu.
Po, o Zot i madh, Zot i adhuruar
Kur shoh gjurmėt nga kam udhėtuar:
Ēuditem me shpirtin, si i pati duruar
Gjithė padrejtėsitė qė erdhėn kundra meje.
Asnjė mirėnjohje, as mendje, as feje.
Kur u dhashė bukė, mė qėlluan me gurė,
I nxora nga deti, mė hodhėn nė lumė,
I pėrqafova, mė ndukėn me dhėmbė,
U shėrova plagėt, mė shtytėn me kėmbė,
U dhashė dashuri, mė dhanė hidhėrim,
Qė sot e tutje, nuk do tė kem mė durim.
***
Tė mė paskėshe lindur njė njeri tė thjeshtė
Pa zemėr, qė s'ndien pulsin e trishtimit,
Njė vreshtė rakie pėr tė vjelur nė vjeshtė,
Njė kalli grurė pėr bukė tė ushqimit,
Njė mur i rrėzuar nga dielli dhe lloha,
Njė shkėmb rrėzė mali qė harroi koha,
Njė fletė mullage, qė s'e nduk asnjė gojė,
Njė trung i rrėzuar i njė pishe tė vjetėr,
Tė mė ēanin xifla pėr dritė nė kasolle,
Njė vjollcė nėn fier, s'vjen njeri tė mė kėrkojė,
Njė fletė dushku, lisi a molle
Qė e rrėzon era pa dėshpėrim
Rrėnjėve tė saj u bėhet ushqim.
Tė paskėsha lindur si ēdo lodėr foshnje,
Tė gėzoja, tė qaja kur bien dhe vriten,
S'qėndrojnė dot nė kėmbė, dalėngadalė
Sa tė rriten,
Do bridhja me ta nga dera nė qoshe,
Pa njohur as emrin, ēdo tė thotė dėshpėrim.
Ti preferove, s'di pėrse? Zoti i Qiellit,
Qė unė tė vuaja nė njė lodėr tė humbur,
Qė unė tė vuaja torturat e Ferrit,
Njė shpend arratije si shiut dhe diellit,
Pas fletės sė plepit tė mbėrdhij duke u strukur.
Kėngėtar tė kėndoj nė pranverė e nė verė,
Tė qaj nė dimėr pėr halle tė njerėzisė,
T'a hidhja zarin, tė bjerė si tė bjerė,
Kujdestar i lirisė pėr krah vegjėlisė
Tė kėndojė poeti, kur ka ėndje tė qajė,
Ta djeg esencėn e tij pa tė metė
Pėr jetėn absurde me kurthet e saj.
E ē'ti numėroj, kur ti i di vetė?
E ē'pret mė ti, tė tė lus paskėtaj?
QUO VADIS DOMINE
Ne, jemi ē'ka na ėshtė dhėnė pa e kėrkuar
Dhe ē'ka na ėshtė marrė pa leje.
Ēdo gjė qė vjen ėshtė njė dhuratė
Pa e merituar, si drita dheut.
Ne vimė miq udhėtarė: pa e kėrkuar
Dhe tė pa pyetur, nėse duam tė vimė,
Porse vetėm pėr pale minuta;
Pra, ikim pa dashur tė ikim.
Lėmė vendin qė tė vijnė tė tjerė tė panjohur,
Tė flenė nė dyshekun tonė
Duke ndenjur zgjuar,
Ca tė tjerė nė gjumė dhe kur nuk flenė.
Graviteti ėshtė dhurata jonė,
Ē'ka fitojmė, vjen kur humbasim,
Sepse ne kurrė s'e dimė alternativėn
Nė mes tė sė ligės e tė sė mirės,
Shqisat i gjejnė dhe na i qasin.
Veset kur i diktojmė ėshtė shumė vonė,
Nuk mund t'ua masim
Distancėn qė na ndanė.
Ashtu si drita vjen pas errėsirės,
Errėsira vjen pas dritės,
Pa u takuar kurrė.
Ashtu vijnė ndodhitė tona gjatė udhėtimit,
Na heqin zvarrė, si robėr me litarė,
Pa e pandehur ne, ku do mbaronin
Dhe kur do na i tregonin
Shkakun, efektin dhe pėrse i krijuam.
Pesha qe na lėnė ato trashėgim
Do na rėndojė mbi shpatulla si mali,
Ajo ėshtė dashuria qė domosdo do transformohet
Nė mėri, urrejtje, konflikte,
Rutinė monotone.
Tė liga e tė mira bėhen zakone,
Humbasin ēdo kripė e ēdo shije,
Ne rrėzohemi, rrokullisemi nė bokėrimė.
Ėshtė njė qarkullim, si uji nė avull,
Si avulli nė ujė pėrjetėsisht,
Jashtė kohės dhe hapėsirės, i tėrė Universi.
Ne: mikrokozmi; ndodhitė: makrokozmi.
Ku vete, zotni?
EPIDEMIA
1.
Shekulli i ēmendur si oqean qiellor
Infektoi njerėzimin,
Njė plagė nė shpirt tė ēdo frymori,
Ėshtė tirania qė pruri ai.
Shtypja e trurit trodhi mendimin dhe ndjenjėn.
Ngriu njeriu nė kėmbė, sado qė i dhembi
Si njė shqerrė qė i zė kėmbėt shkėmbi,
2.
Kur gjendem bosh: nė shpirt e nė mendje
Mė shtyp diēka si njė peshė hakėrrimi,
Njė korb qė shpon me thonj nė mushkri
Viktimė, pa shpresė shpėtimi.
Rritet ēdo ēast ankthi anonim
Nga origjina e lotėve,
Mė djeg qiellzėn si gjuhė nepėrke.
Si njė fletė kėlkaze helmuese
Nė gojėn e foshnjės qė e pėrtyp pa ditur.
Lotėt tregojnė efektin e arsyes,
Ndėrgjegjja mbetet shkretėtirė
Si shkatėrrimet e qytezės
Nga shėtitja e tėrmetit
Qė erdhi pa thirrur, dėrmoi dhe iku.
La prapa provėn e fuqisė sė tija
Nė kryqet e varrezės.
3.
Era e mėrgimit ka ngjyrė tė murrme
E ngarkuar me hapėsirė e me ujė;
Koha e bėn eksperte nė dhembje,
E shpalos flamurin e saj
Tė bėrė me tezgjah me lėkurė njerėzish
Tė sėmurė.
Koprace siē ėshtė monedha e lėmoshės,
Si ajo e ftohtė, dita refugjohet
Nė boshėsinė e paditurisė,
E thyer si shpata prej shtogu
E njė kusari lapurak
Qė vjedh kasollet e tė vobektėve:
Ashtu si dita nga braktisja e diellit,
Nga turpi mėshihet loti
Prapa qepallave lakuriqe tė rrudhura
Tė plakut, qė s'shijoi asgjė nga shekulli
I tij.
4.
Nė mes tė kohės e tė hapėsirės
Mėshihet fantazma e gjesteve tė mi,
Tė mosgjėsė se ēmendur qė ngjan si njė hije
Qė u ngjitej prapa ėndrrave tė idealit
Tė paarritshėm siē ėshtė lumturia,
Siē ėshtė Universi me galaksitė fugonjėse.
Ajo e dėnoi me zė tė burrit tė ve
Qė ēdo agim dite, ēdo errėsim nate
I numėron dhembjet nė tespije
Si bathėt e fallit, nė duar tė njė shtrige.
Pėrgatiti pėr botim Hiqmet Meēaj
(Botuar nė Gazeta e Athinės, qershor 2009)
DALAN LUZAJ

Dalan Luzaj u lind nė Vlorė. Babai, Isufi, qe njė nga krerėt e organizatės sė Ballit Kombėtar Shqiptar. Pas ardhjes sė Enver Hoxhės nė pushtet Isuf Luzaj u largua nga Shqipėria dhe nė vend tė tij familja u ndoq dhe u persekutua. Dalani publikoi poezi pėr herė tė parė nė revistėn Nėntori nė moshėn 18-vjeēare. Shtatė vjet mė vonė ai dhe gjithė familja e tij u internuan dhe qėndruan pėr 22 vjet tė izoluar. Nė 1990 emigroi nė Itali dhe tani jeton nė Ēikago. Ka botuar ndėr tė tjera, librat me poezi: Jeta mė gjeti vetėm 1995; Diejt tė largėt 1996 dhe Pa rrugė 2002.
FJALA
Nė qafėn e hollė te fjalės
njė zilkė e ngjyrosur troket;
fryn erė nėpėr vite,
zilkėn as shpata se pret.
SHPELLA
Asnjė rreze dielli nuk lė tė hyjė brenda;
braktisur nė shpella: myshk lagėshti;
nė barkun e errėt bluan njolla tė rėnda,
komite, pirate, vrau nė tradhti.
Vjega errėsirėn pjell e rrit,
buzėplasura e pagojė, veten fsheh;
kur tinėz hyn e hap hone nė shpirt,
Tomorri nė prag, ti s'e sheh.
PANTALLONAT E INTERNIMIT
Pantallonat e mia
tė mbytura nė andre,
i lante Burbi,
pa mundur t'ua hiqte dot vuajtjen.
Pantallonat e mia si ditė tė ēngjyrosura,
varur tek derė e kooperativės,
nė gozhdėn e ndryshkur tė internimit.
Era sė largu m'i pėrkund nė kujtesė
fytyrė e pashlyer e mjerimit.
NJE DITE ME DIELL
Kjo ėshtė pėr ty qė mbete larg;
nė mund ta sjellėsh pak ndėr mend
njė shpirt i ri qė digjej flakė,
njė gur qe ende s'ka zėnė vend.
Mė vjen e shkuara ndėr kujtime,
ekran i mjegullt, me pak natė;
njė ditė me diell ish jeta ime
kur ty te njoha.
Ēast i artė.
GRATE E POETEVE
O gra te bardha, patėt fat,
se me vullkanin ju jetoni,
kur niset llava lumė i arte,
pėrbrenda saj dhe ju ndriēoni.
Poeti ėshtė dhe sėshtė i juaj,
kur ngjall nje lule a shkrep stuhinė,
kur pėrballė natės rri syzgjuar.
Njė shpirt qė digjet per njerine.
NJE NENE
Sa lot kish derdhur ne vetmi,
sa "ah"! tek zoti pat derguar,
kėtė vec shpirti i saj e di
dhe zoti lart n'e pastė degjuar.
Gjithēka qė prekte bėhej lot
dhe loti ndriste sytė e tretur;
ah, mrekullitė qė kish kjo bote,
kaq mizorisht ia pati fshehur.
Gjithė zinė e mbledhur nėpėr jetė
a thua vdekja do t'ia tresė?
E luti vdekjen "eja shpejt"-
dhe vdekja s'mund tė mos e merrte.
DRITA
Dritė quhej nėna ime,
E mjera dritė nuk pa kurrė,
helmin qė la pas
s'e ka as gjarpėri nėn gurė.
Lodhje. Plagė. Trishtim.
Tė njohu emrin qė le pas,
tė njohu brenga e shpirtit tim.
me ligje vdekja qan mbi ty;
tani je larg, moj e shkretė,
mbi ballin tėnd hedh hijen njė selvi.
Nėnė e braktisur... Pesė fėmijė...
Dheu s'tė tret,
nga dheu mė bėn dritė.
SYTE
Gjithēka vjetrohet,
qoftė njė mrekulli e rrallė.
Vetėm sytė janė tė rinj.
Shikomė dhe njė herė
nė paē mėshirė tė mbetem i gjallė.
VITRINE
Xhepa tė ftohtė,
Xhepa tė shpuar,
Era e mėngjesit i flladit,
Era e mbrėmjes u hedh pikėllim.
Digjet shtrati nga avujt e nxehtė,
Ndėrsa buka
Shkėlqen
Nė vitrinė.
I QASEM LULES
I qasem lules.
Kur e mbaj nė duar
ėshtė e gjitha e imja.
E mund ti jap hije atje ku ka dritė,
E mund ti jap dritė atje ku ka hije.
Duke belbėzuar fjalė prej fėmije.
EMIGRANTI
Kur hyn nė orbitėn e vrulli dhe shpresės
Njeh forcėn shtytėse qė kurrė sndalon,
Sado qė ti qepet maratonės sė jetės,
Ngelet nė pjesėn qė gabon.
PLAGE
Erdhi jeta e mė gjeti vetėm,
Jashtė rrugėve, tė heshtur, syhapur,
I prita goditjet me pamje tė qetė,
Me buzagazin e dhimbjes sė zgjatur.
Erdhi jeta e mė gjeti vetėm,
Tė dal prej vetmisė skam se si.
Nuk mė rinon as i gjithė kontinenti,
Plagėt, kur vrenjten, mė therin nė gji.
KU TI VENDOS SIMBOLET
Ku ta vendos simbolin e Nderit dhe tė
Drejtėsisė?
Ku ta vendos simbolin e Pritjes dhe tė
Dhimbjes?
Ku ta vendos simbolin e Dashurisė`?
Piedestalet e kohėve moderne.
Bėhen copė e thėrrime.
Po i vendos
Mbi varr tė nėnės sime.
PUTHJE E NXEHTE
Puthuni lehtė
Gjithsesi jo rėndė,
Pas buzėve janė dhėmbėt,
Herė si sharra
Herė thika tė mprehta.
Puthuni lehtė
Siē puthen presidentėt plot jetė.
Bymehen shtetet
Derdhet gjaku i nxehtė.
DO VIJ TE TROKAS
Si flutur
Nė mbrėmje
Do tė vijė shpirti im,
Ēngjyrė do tė ketė
Nuk e di.
Kudo qė tė jeni
Do vij tė trokas.
Me brengėn qė erdha, ika
Dhe smunda tju flas.
ME FAL POEZI
U nisa drejt teje nė agimin e jetės,
Si fėmijė i larė e i ndėrruar.
Ecja shpresat ushqeja:
njė ditė do tė mbėrrija tek ti.
Cikloni i tmerrshėm ma mjegulloj rrugėn.
Mė fal, poezi.
!!!!
Nė kufijtė e pamundėsisė
Mbijetuam;
Diellit tė lirisė
Su barazuam
LERJA BALTES
Toka eshtrėn e ha ngadalė,
As pluhur
As hi
Vetėm tokė.
Mbi dhe eshtra bluhet me fjalė;
Tė lutem,
Lėrja baltės pjesėn mė tė fort.
PA RRUGE
Mes rrugėsh
Rrugė nga tė katėr anėt
Rrugė me fund,
Rrugė pa fund,
Ti mes rrugėsh mbete pa rrugė.
ME PRIT
Mė prit nė shtegun ku rri ndarja,
kur dallėndyshet ndėrrojnė fole;
nė s'ardhsha unė, tė vjen fjala,
si fund
apo si nisje e re.
BRENDA TEJE
Bisedo me qindvjeēarėt:
As erė
As varre
As eshtėr.
Brenda gjakut tėnd gurgullojnė
Ata
Dhe tė tjerėt...
YLBERI I MOSHES
Pranverės, dashurisė sate i rriteshin
qindra lule.
Qelqit shpresat pikonin ngazėllim.
Brenda rritej krenaria ylber.
Kush pritet tė vijė?
Tė shumtit, skthejnė,
Tė gjallėt i shplau shiu i pėrbuzjes.
Zbret shkallėt e vetmisė bukuria
Pėrshėndet dimrin e saj.
Ylberet vyshkur nėn kėmbė;
Thirr lotėt e qaj.
SA ME LARG
Perse ankohesh shpirt i sfilitur?
U pėrplasėm kush e di sa herė
Bashkė me dhembjen shpresėn patėm rritur;
Nėpėr hone diell a drite do tė bjerė?
Virtytin e verbon shkėlqimi rremė
Botė e krisur mallin nuk ja ka.
Turmė e shthurur nderit mė s'kthen.
Sa mė larg, shpirt, nga ata.
ATDHEMOHONJESI
Qetėsi e shpirtit e ka lėnė
Njė hije e zezė
S'ju nda nga pas
Njė forcė
nėn vete e ka vėnė
Pa trashėgimtar, pa jetė, pa gaz.
SONTE
M'u dashka sonte verė e vjetėr
Magjia s'di ku mė pėrplas,
O shpirt me dhimbjen gjer nė eshtėr
Trazime, brenga tė lėmė pas.
U pamė me ditėt nga kafazi,
Sėrishmi heshtjes tė kthejmė?
Boshllėkut verė tė vjetėr zbrazi,
Ē'ka humbėm kurrė mė s'e gjejmė.
Ē'tė ngeli, pije miku im,
Mos gėzim-dhimbja prap na rren?
Mohimi vjen pa ngushėllim
Tė merr tė plas e tė mbėrthen.
RIBERJE
Kreshta e brengės nė sy.
Ajsbergu rėndon thellėsive gjer nė gjak,
Ēdo gjetje venitet pa ty
Pėr skllavin
Liria sėshtė pak.
Vdekjen pas krahėve...krenojmė
Labirinteve tė saj hyjmė e dalim pa shkak,
Me sigurinė e njėqind vjetėve jetojmė,
Ēuditemi
Si jetuam kaq pak.
Flakim mendimet pa vlerė,
Rrjedhės, ribėhemi ortek bore
Njė ēast, brenda nesh hyn pa u ndjerė
Brenga
Si mike e vjetėr pėr dore.
Pėrgatiti pėr botim Hiqmet Meēaj
(Botuar nė Gazeta e Athinės, mars 2008)
SUZANA ZISI

Suzana Zisi u lind nė Vlorė, mė 1967, u diplomua pėr Gjuhė dhe Letėrsi Shqipe nė Elbasan, mė 1990. Prej vitit 90 deri mė 2000, ka prezantuar krijimtarinė e saj nė faqet e gazetave letrare tė kohės. Botoi vėllimin e parė poetik E bardha ėshtė pak, mė 2004. Libri u prit mirė nga kritika dhe lexuesit, u pėrzgjodh nė 5 vėllimet poetike mė tė mira nga Juria e Konkursit Kombėtar Penda e artė 2005. Mė 2006, boton vėllimin e dytė poetik Imazhet kanė ftohtė, me parathėnie tė kritikut dhe studiuesit tė mirėnjohur kosovar, Agim Vinca. Nė librin e saj tė parė, Suzana, prezanton njė botė tė veēantė poetike, nėpėrmjet njė ndjeshmėrie filozofike dhe universale moderniste, e cila e shpalos trajtėn e saj, pėrmes metaforave dhe simboleve individuale. Kėtė metaforė dhe simbolikė, autorja e ngrė nė njė shkallė mė tė lartė nė frymėzimin dhe ligjėrimin poetik tė librit tė dytė, ēka ka sjellė jo vetėm modernizimin e imazhit poetik, por edhe njė pjekuri mė tė madhe nė vlerėsimin dhe materializimin e ideve dhe dukurive tė jetės dhe botės shpirtėrore. K nė proces botimi 3 libra, njė roman, njė vėllim poetik dhe njė pėrmbledhje me proza tė shkurtra.
Pėrgatiti pėr botim Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", dhjetor 2007)
ALISA VELAJ

Alisa Velaj u lind mė 1982, nė Vlorė. Ka kryer studimet nė Fakultetin Histori-Filologji pėr Gjuhė-Letėrsi. Mė 2008 ka mbrojtur Master pranė departamentit tė Letėrsisė me temėn: Katarsisi nė prozėn Kuteliane
Ka botuar librin e parė poetik: Themelet e erės, Tiranė, 2007. Ka botuar poezi nė gazeta e revista letrare si: Fjala, Poeteka, Albania, etj.
Ėshtė bashkėautore nė antologjinė poetike Poesie Albanaise Belgjikė, (Pėrmbledhje me poezi tė pėrzgjedhura shqiptare botuar nė Bruksel nė gjuhėn frėnge).
Velaj ėshtė njė nga moderatorėt e aktivitetit Poeteka 3 pėr poetėt e rinj nga 2006 e nė vazhdim. Pjesė e bordit tė revistės sė pėrdymuajshme letrare Fjala, Mars 2007.
Poezi e Alisa Velajt ėshtė njė poezi imazhi, ku ndihet njė frymė misticiteti.
Ka njė kursim fjalėsh, njė vizatim tė natyrės, objekteve dhe ndjenjave njerėzore me sa mė pak penelata, veēori kjo e poezisė cilėsore. Ndihet mallėngjimi pėr ikjen. Duke lexuar vargjet e Velajt ndjen se ke tė bėsh me njė poete tė pjekur, megjithė moshėn e re tė autores, e cila para pak kohe ka debutuar me librin e saj tė parė Themelet e erės. Nė poezinė tonė tė pas 90 ka njė prurje avangardiste tė njė brezi tė ri poetėsh qė frymėmarrin dhe krijojnė nė njė ambient tė lirė, tashmė janė shembur muret ideologjikė, po fryn njė erė e re dhe tepėr e mbarė pėr poezinė shqipe, do tė thosha se po vjen pranvera dhe lulet e para sapo kanė ēelur, njė nga kėto ėshtė padyshim poezia e A. Velajt.
Pėrzgjodhi poezitė Andi Meēaj
RRĖFENJĖ PELEGRINĖSH
Askush smerr mundimin
Ta dėgjojė rrėfenjėn prej fillimit.
Gjethja ėshtė gjethe
Dhe pema ėshtė pemė.
E gjelbra prore mbetet
Iluzion pamor,
A shtrat i drunjtė i pavetėdijes.
Njėherė dashurova bredhin qė sishte bredh
Dhe tremba vetminė me degė kaltėrsie.
Pastaj aq shumė mė lodhi pagjumėsia,
Sa rashė e lehtė pupėl mbi kurora pemėsh.
E pikėrisht kėtu nis pėrralla,
E asaj ēka pelegrinėt tė thanė pėr mua;
Se njėherė paskam qenė krejt prej mishi,
Por mė pas-thurinė gjethnaje,
Njė natė shtatori humba aftėsinė
Qė tė ndiej afshet e kurmit tėnd.
E ftohtė si nė genet e origjinės,
Frymoj netėve nėn hije qirinjsh
Pa kuptuar kurrfarė gjėje
Nga loja e brishtė e flakėzės.
...Dhe rrėfenja mbaron ēdo natė me hėnė
Kur ti i dehur nga lėbyrje trupash
U falesh Venerave me fytyra tė mjegullta.
Pelegrin i trishtė
I udhėve ku pemėt skanė gjethe!
ABSTRAKSION
Dhe hėna e njohu vetveten
Kuptoi se dritėn e merrte prej diellit.
Unė,
Unė dhimbja vjeshtake,
Skuptova asgjė
Vėshtrova veē gjethet qė iknin prej meje
Nėn njė ndriēim tė hėnės-pjepėr.
Pastaj,
Pastaj nuk fola kurrė mė!
LAMTUMIRĖ MBI NJĖ GJETHE
Po tė lė me vetminė e drurėve
E tė bredhave qė snjohėn tjetėr stinė
Veē gjelbėrimit.
Po largohem nėn njė qiell tė hapur, tė hapur
Me idenė se kjo stinė nuk ishte utopi.
Ty, po tė lė ngrehinės sė lulėzimit...
NJĖ MIKU
Drurėt kanė vetmitė e tyre
Vjeshtėn
Dimrin
Erėrat.
Unė tė kam ty,
Fiksuar mbas drurėve
Me keqardhjen tėnde prej bredhi!
JERMI
Ra shi me gjyma
e u derdh qielli nė tokė.
Lule-mėllaga sdi mė kujt ti lutet!
TINGUJ NĖ MUZG
Ēdo tingull nė muzg
Tė bėn tė heshtėsh.
Ti mė vjedh ngjyrat
E mė prin
Kah drita e fshehur
O natė!
UJI
-1-
Uji qė rrjedh nėpėr qenien time
I ngadaltė
I rrjedhshėm
I lėngshėm
Uji
Freski e lagėsht
Buzėve mishtore.
Pėrherė rrėmbyese
Shkatėrruese si uji.
Lumenj tė pandalshėm
najri marrafrymėse.
Lumenj pėrmbytės
tė barėrave jeshilė
Qė bėjnė tė dukshme
tejpashmėrinė e ujit.
-2-
Ujė mėrmėritės
Shpateve tė malit.
Ujė tronditės
Thellėsive tė errėta.
I kthjellėt
I prekshėm
Oazeve tė tua.
Lėng trallisės prej oksigjeni tė etshėm
I njė kopshti ujitur me aroma.
Pa cak
Pa zanafillė
Uji.
THEMELET E ERĖS
Themelet e erės
Gjenden nė shtegtimet e Odiseut.
Pėlhura e shthurur
Ėshtė ngrehina
AKORD I VONUAR
Mbi telat e kitarės, fluturėz
Dridhesh si akord i vonuar.
Ėshtė e heshtur nata, fluturėz
Strehė vorfnore lakuriqėsh tė verbėr.
I mban pezull tingujt,
I bėn tė heshtin fjalėt,
I merr frymėn kėngės.
Ti dridhesh e dridhesh si njė shpirt nė erė
Pemė e lulėzuar zgrip greminash vullkanike!
NJĖ PLAKU MALĖSOR
(Camajt 100-vjeēar)
Ti bacė ske dashtė me u plakė
e sytė bojė qielli
i ēon kah drita.
Kandilin e shpėrfill
nė ēdo shuarje duhani,
ndanė lisave
ku jetėn shkon andrra...
RITUAL
Ai qėron pėrherė lėvozhga vetmie.
Nė kopsht, unė lakmoj ēdo ēast harlisjen e zambakėve.
Ka perėnduar!
ANTINARCIZE
Rebelimet
Janė shpesh tė denja
Pėr njė djalė plangprishės,
Lule-kaktusi im!
Askush se lejoi
Vjedhjen e eleksirit,
Rrėkėllyer etshėm
Thatėsirave zhuritėse...
Gjembat e tu janė devetė e njė kohe
Kur oazet mėrguan prej shkretėtirės!
MEFISTOFELIANE
Jam Orakulli i Delfit.
Me fjalėt e mia tė dykuptimta
Ēorodis gjithė njerėzit.
Njė mėngjes u thashė atyre
Se qielli ėshtė kthjelltėsisht i turbullt
Dhe ata vranė mendjen pėr ditė me radhė
Tė gjenin misterin.
Kur njė mbrėmje njėrin prej tyre
E gjeta tė vetmuar ndanė lumit Leto,
I thashė se adhuroj meskiniteti
LAKMI
Ndrymė mes gjanash mortore
(Edhe qielli yllsue ka me mbarue)
Pėrse lakmoj Zot?
G.Ungaretti
Mbaruan Moxartėt!
E mbramja melodi e Rekuiemit
Tingėlloi mbrėmė
nė orėn dymbėdhjetė tė mesnatės.
Salierėt putheshin qetėsisht me tė dashurat e tyre
Nė kopshtin ku u shua melodia,
Dhe asnjėri prej tyre nuk e vuri re,
Se trėndafili mė i bukur
U shkėrrmoq nė njė pluhur rozė.
Ata putheshin!
Pa mundur tė kuptonin dot asnjė shenjė.
Nuk e dinin se (s) ishin tė pėrjetshėm
QENIE
Qenia jam unė
dhe ti
dhe ai
QĖ SE NJOHĖM KURRĖ.
Ėshtė Guri
mbi
gurė.
Fundi i librit
Pas librit
SHTĖPIA
shtėpia qė mend po shembet ėshtė e jotja
dhe drurėt qė rrėzoi mbrėmė stuhia ishin tė oborrit tėnd
mė lėr tė ti konturoj pėrmasat nė njė tjetėr hapėsirė
ku trarėt e ēative janė mė tė sigurtė
dhe rrėnjėt kanė zėnė vend nė dhera tė parrėshqitshėm
pastaj tė tė pėrqafoj pa patur frikė nga asgjė
NĖNTOKĖSORE
asnjė tingull nė muzg
se gėrvisht dot heshtjen
asnjė kėrcitje dere
smė ngjall mė parandjenjė
strukem kraharorit tėnd si pulėbardhė e plagosur
nga uturima erėrash qė shurdhojnė dhe tė marrėt
e frikėra boheme
mos humbas gjėrat
qė kurrė nuk i pata...
KARAFILA TĖ KUQ
karafila tė kuq
vetmojnė nė vazo qelqi
pėrgjumur mbi nėnkresė
frymon qenia ime
e karafilat janė gjak
gjak tė kuq po tė them
MITURAKE
vogėlushi mėrmėrin njė kėngė tė pakuptueshme
e pret qė kėrmilli tė dalė prej guackės
rreth tij thuret gardhi me bredha tė lartė
aq pranė njėri-tjetrit sa kockat e rrashtės.
QIRINJ
Mbaj qiej mė tė ftohtė se tė tutė mbi supe
E plot qirinj tė ndezur
Pėr torta qė sdi ku i humba.
Ti mė thua tė hesht sonte
Nė performancėn e yjeve
E tė vėshtroj rėnien e tyre
Me tė njėjtėn uri
Qė lakmoja dikur shkumėzime dallgėsh.
Po tash qirinjtė mė shkrinė ndėr duar
E unė spo di ku ti vė
ZOG I LINDUR NĖ KAFAZ
Mė e vogla heshtje
ėshtė mė i tmerrshmi kob
pėr tė voglin zog
lindur nė kafaz
Si tė ta shpjegoj konceptin e lirisė
kur di se ke ditur kurrė
ēdo tė thotė tė kesh flatra
Tė hesht ende me dashje
ėshtė si tė mohoj qiellin
ėshtė si tė mohoj ajrin
Fllade tė shqetėsuara mė fryjnė nė shpirt
kur ti bie, bie nga ēdo fl(u)turim
pėrmbi plagėn time
hapur sa njė shegė
Qiellin sta mėsova dot as si nostalgji!
Vdekja i ka putrat e bardha
me push tė butė lepurushėsh
dhe bardhėsi verbuese
si tė dhėmbėve tė tigrit
Me push lepurushėsh
fėrkohemi butė-butė
nėpėr gjithė lėndinat
ku ēelin lulet narcise,
por liqeni mes lėndinės
s'na e shfaq kurrė
pasqyrimin e tigrit...
MESHIM
Klith
sa tė duash
nė ashtin tim
Nė kraharorin tim
sa tė duash
klith
e nė muzg klithmėn tėnde
mbyte nė ujėrat e kėtij deti
tė qetohem kur mė meshon shpirti
me shijen e klithmės
nė qiellzė e nė gjuhė
KUFIJ
Dielli verbon mes ishuj resh
ishujsh tė tretshėm
ishujsh tė ikshėm
Dielli pėrflaket nė kreshta resh
kreshtash tė tretshme
kreshtash tė avullta
I dashuri i cigankės
me pishtar ndėr duar
kėrkon kasollen
ku ngrica shkrin gjymtyrėve...
PĖRTEJ ZJARRIT
Joelit
Ēvėshtron pėrtej flakėve
vogėlush i ėmbėl?
Ky oxhak mendimesh tė shastisi krejt!
Shih zjarrin
si zjarrmon
nė sytė e gjyshit
Ēka pėrtej tij
i pėrket veē bablokut
GJURME
Veē gjurma e ujkut
e vetmja shenjė jete
mbi dėborė
SHPIRTERA
Mbi ujėra enden pulėbardha tė plagosura.
Trishtimi detar i qiellit.
DASEM
Dasėm intriguese pėr ēdo indiferent.
Dhėndri me nuanca jeshile kėrcen si i marrosur me nusen qė nuk ėshtė vetėm nuse.
Herė-herė ajo shkėputet prej fustanit tė vet dhe shpėrbėhet ne trup dhe dantella.
Kėtij ēasti orkestra shkumėzon tinguj.
AVENTURA
Se kishte prekur kurrė fundin e vet.
Kur nje ditė iu bė mbarė, i hipi tė parės anije qė gjeti nė breg dhe udhėtoi rreth botės pėr tre vjet, tre muaj e tre ditė.
Pak ditė para mbėrritjes, gjeti nė njė ishull te braktisur vėllane e vet binjak.
TEMJAN
Lutem sėrish pas heshtjes ose hesht prore pas lutjes.
Zambaku i ėndrrave i ėshtė larguar prej kohėsh ngjyrės sė bardhė.
E bardha e borės, e bardha e petaleve
e deri tek e bardha e vezės.
Njė korb mė i zi se vdekja vjen rrotull zambakut dhe meket nė krahėt e shtrėngatės.
Era e temjanit tė tejshpon nuhatjen
MERGATE
Te mėrgosh prej vetes nė njė stinė harrimi ėshtė si tė jesh mė pak se nje gjethe.
Kėngėtarėt e njė festivali cicėrimash mė shkelin syrin pa tė keq.
Rrethi i tyre ciklik fillon e mbaron me vetė Ata.
FRUT
Mė shume se Zotin, ėndėrronte djallin.
Fruti qė kishte pėrtypur i gjyshi, qėndronte i kafshuar prej kushedi sa kohėsh, mbi kanapenė e shtėpisė sė braktisur.
Si kujtohej fort mirė, nė ishte ai apo ndonjė tjetėr qė e kishte lėnė nė mėshirė tė fatit.
KRIM
Majė gjelbėrimit rriteshin veē bredha.
Nėn hijen e Tij, Natyra akuzonte Reminishencėn, si banditin buzė rruge, i cili nė vend qė tė vriste hijen, vrau veten.
Krim makabėr pėr ēdo fillestar
ZOGJ
Ėshtė fėmija qė mpin dhe diellin me vėshtrimin e tij.
Lapsi lėviz me ngadalė mbi letėr dhe vizaton zogj nė vend tė gjetheve.
Degėt, ashtu si dielli, pėrshendesin ėngjėjt dhe Lirinė.
HIJE
Hije tė ēoroditura
popullojnė netėt tona
hije tė trishta
qė snjohėn kurrė trup
e lindėn qenie veē nė pėrralla
(Botuar nė Gazeta e Athinės, janar 2008)
ARIAN BOGDANI (Petro Papakosta)
U lind mė 29.01.1966 nė Vlorė. Ka botuar librat me poezi: ENARKSI- 2000; CILER 32- 2002; EN DELPHOIS EI- 2002; ATJE DHE PASTAJ- 2002.
Nė kohėn e lirė ushtron edhe pikturėn.
NJOHJE
Njoh vokalizmin e asaj marrėdhėnieje
prej dėnimit qė kryej (bėj).
Ndjej ēka fort mė shtyn
e nė tė njėjtin vend mė le.
Shkas nėpėr gabime tė pjerrėta
veē pėr tu fuqizuar me hamendje.
Njėherė nė kaq emėrtoj
dhe vigjėloj atė qetėsi
qė shpėrthen nė heshtje.
ĖNDĖRR
Ndoshta janė fjalėplazmime tė pathėnash
kjo zhaurimė mjegullthyese.
Majė godinash rrėnjoset Kuptimi
me dimensione asnjanėse.
Poshtė nesh njė tokė qė na qaset
dhe na mplekset nėpėr kėmbė.
Njė frazė nokturne
cilėson lugatin iks (x).
Hyn nė hartėn e Tundimit
pėr tė qėnė minimum i vetes.
Fryma e Prishėsit pėrplaset
nė kohėn e mermertė
dhe shembet.
HULUMTIM
Atė natė
sinonimet mė ndihmuan
ti shkojė zanafillės
mė tej se sa gjuhėtari.
Nėpėr disa pantomima
ku pasqyrohej gjithė elokuenca
e njė ligji.
Nėpėr disa gjeste
ku krejt rruzullimi
pėrfshihej.
KOLAZH
Ėshtė lehtėsia
e prejardhur nga ajo gjė
qė pėrbėn peshėn.
Edhe njė fjalė me ngarkesė mitike
ėshtė vetė miti.
Tė ngarkuara janė ditėt
me shkarkime netėsh.
I ngarkuar mbetet boshi
me njė lutje tė zbrazėt.
ZHDUKET DUKE U SHFAQUR
E qortueshme sipas rreptėsisė mungesa.
Po pėr ēgjė qortohet ajo qė sėshtė?
Ekziston, por sndodhet.
Kėshtu ėshtė natyra e saj:
Fillon dhe zhduket
duke u shfaqur.
Sido qė tė jetė,
e pėrmbushur, e mjaftueshme ,
e plotė ėshtė mė rrėnqethėse
dhe sia di shpagimin.
I ka edhe drita gjithė mbrapshtitė
qė tė ēojnė tek pėrkryerja.
NĖ PRAG TĖ PREJARDHJES
Mėsuam netėve bregdetare
tė dėgjojmė zemėrgjerėsinė e guaskave,
dhe tmerrin e njė puthjeje
tė pipėtijė psalmodi erėzash.
Nė verbėri tė shohim dritėn e skėterrės,
ne tė mbetur nė prag tė prejardhjes.
Kureshtarė tė heshtjes fjalosėse,
kaq ngadalė u rritėm
sa na u desh tė kapėrcejmė veten
Ndonėse skeletosemi si pasardhės tė rrjedhės,
do tė duhen dėnesat e ėngjėjve
tė na pėrmendin.
Kjo mesditė synon karakterin
gjelbėrues tė ajrit.
Sajon padukshmėrinė ku cungimi
justifikohet si mirėqėnie.
Pėr shtresat e njė keqkuptimi pagan
lyp mjeshtėrinė e shkoqitėsit.
Ia ka dalė ndonjėherė tė reagojė
si vetėdije largvajtėse
Nė kufijtė e njė vetasgjėsimi
bėn fjalė dhe gjeste pėr shenjtėrinė e Tij.
Ka ndodhur njė herė tė vetme
tė rikthejė mėngjesin,
atė mėngjes
qė zgjon traditėn.
PĖRNGJASIM
Vringėllijnė dy, tre epoka
si tė metalta.
Xixė lėshon shpatė e kohės.
S mund tė kemi qenė ne nė ato frymėmarrje
Nė ato rrethore gjithnjė e mė pėrmbyllėse.
Nėpėr vertikalitetin ende luhet
njė mizanskenė me diēka prej nesh,
prej mishi a floku
veē jo prej fjale.
Shtriqet njerėzia me veti horizontalitetin.
Skuqet pėr njė paralele
tė hequr me tokėn
Pėr njė pėrngjasim
me dheun
tundohet.
ANTITEZĖ
Mbetemi me gjurmė shqelmimesh
nga mėri kujtimesh.
Me vendosjen e syzeve,
risjellim nė zgavra
sytė e dikurshėm,
pėr tu bėrė edhe tė tanishėm.
Dhe ti kėsaj i thua ekzistencė?
Unė tkurrem,
dhe brenda meje
nga paraditja e sė shtunės
deri nė pasdreken e sė dielės,
ndėrhyn njė javė e plotė
me insistimin pėr mė tej
edhe mė tej akoma
pėrpara fillimit,
nė puqje me fundin.
Dhe ti kėsaj i thua humbje?
MONOLOG PĖR DY
Ajo qė pėr kohėn ėshtė ecje
sėshtė rrjedha jote.
Tė ndjej, ashtu si ti
kur thua se mė parandjen.
Ia dua trishtimin atyre qerpikėve,
edhe pse ka kohė qė zėri yt
nuk thotė fjalėt e tua,
por ėshtė njė klithje qė nis erėn.
Zhbėhen kėto gjuhė flakėsh,
e kjo prushanė rretherrotull
mbledh endecakė tė brishtė,
tė padukshėm e hyjnorė.
Atje ku ska mė brigje,
ngrihet njė tallazitje
e na lė ndėr duar ndėrgjegjen e detit.
Atė pjesė qė mė ofrove
brenda dhe jashtė asaj mbrėmjeje,
bėje krejt veten tėnde.
Dora jote ende sėshtė bėrė domethėnie.
Mė afėr dielli sguxon
tė gjejė ato fraza,
nėse ka tė tilla
qė provokojnė mizorinė.
Ka ēaste kur tė shkon ai belbėzim
pa ndrydhjen qė i bėn.
Pėshpėritje tė forta thua
me zėrin melankolik tė potencės.
Ndonėse vėshtrimi yt ende
sėshtė bėrė gjest,
as fjala tragjedi,
ndaj jepmė ēfarė mbeti para
dhe pas fjalės,
pėr tė pėrkufizuar durimin
ose mposhtjen.
Ētė them pėr mos-njohjen e vdekjes,
tė heshtjes!
Tė rriteshim fėmijė tė mungesės,
bij fillim-fundesh!
Tashmė nėnshtron zhurmat
nėn hapat e tu
dhe vė rregull nė qetėsinė tėnde.
Kėrcitjen e prekjes tėnde
jepu ditėve,
qė tė jenė zgjimet e mia.
Tė ndjej, ashtu si ti
kur thua
Rrjedha e gjuhės ėshtė koha jote.
I hyj dhe dal prej saj
fshikulluar nga hapėsira.
Stė mbushnin as heshtjet
qė thosha,
as fjalėt qė sthosha.
Me fjalė heshtja.
Kėshtu ishte e thėnė:
Ajo zbrazėtirė kur mbushej me heshtje,
bėhej njė emėr
me mbiemrin nė tė kaluarėn.
Kjo plotėri e privuar nga heshtja
bėhet njė me mua
nė kundėrdritė.
Pėrgatiti pėr botim Hiqmet Meēaj
(Botuar nė Gazeta e Athinės, mars 2005)
FATOS ARAPI

Pėrgatiti pėr botim Hiqmet Meēaj
ATDHEU
Atdheu ėshtė dhimbje, ėshtė dhimbje.
Njė prill i pikėlluar nė shpirt.
Atdheu ėshtė kryqi, ėshtė kryqi.
E mban - dhe tė mban ty - nė shpirt.
Atdheu ėshtė toka e premtuar.
Ti shkel si njė zot dhe s'e ke ndėn kėmbė
Atdheu s'ka fjalė, ka sy tė trishtuar
Vdes dashuria nė dashuri qė tė ēmend.
Atdheu ėshtė buka e urritur,
tė ikėn nga duart e dot nuk e ngop
ėndėrr dhe ankth dhe shpresė e sfilitur
me sytė n'errėsirė vetveten kėrkon.
Atdheu ėshtė varr i hapur, ėshtė varr.
Njė jetė drejt tij shkon me besė qė bind.
Nė njė pikė loti mbyt lotin fatvrarė
Nė njė pikė loti lirinė e lind.
Atdheu yt i vogli, i vogli,
Ai hyjnori i pavdekshmi - loti.
ĒAST BUZĖ JONIT
Dhe vargjet erdhėn me ritme tė kaltra
Nėr degė tė tyre figurat e gjelbra
Ēelin - si gjethet nėpėr portokalle.
Nėn degėza vargjesh fėshfėrijnė figurat,
Si mbrėmjes Jonit fletėsat e ullinjve.
E mbusha gojėn me erėra tė Jonit,
Ndjej nėpėr dhėmbė kokrizat e jodit,
Shoh se si thyhen mirazhet mes valėsh,
Se si thėrmohen pėrflakjet mes gurėsh...
Dhe jam i tėri
grimca dritaresh e ngjyrash.
VDEKJA E GJYSHES
Ja, edhe gjyshja nė arkėz,
kukullė e vogėl nė kartėz,
Ėshtė... dhe prapė s'ėshtė e tėra,
sikur nuk ėshtė si pėrhera.
Gjithė karfica, gjilpėra
kapur satenet nė kokė,
lidhur kėpuckat pėrposh,
shami e lule nė gjoks.
Mbyllur kapakėt e syve
ē'ndjenjė u shua brėnda tyre?
E sheh... dhe tė duket heshtja
pėr gjysmė e pėr gjysmė vdekja.
Gjyshja e vogėl, e bukur,
e pastėr...
Nė arkėz kukull.
Gjithė karfica, gjilpėra,
qepur vite tė tėra,
lidhur kujtime e malle,
dhembje, qė duken si pėrrallė.
E sheh... dhe tė duket heshtja.
ALARME TĖ PĖRGJAKURA
(kėnga e parė)
Mbi rrogozin prej kashte,
Ku netėve fle,
Shtrova
Dashurinė time...
Po prap, brinjėt t'i vret toka, plisi,
E prap i fortė ėshtė te koka
Trungu prej lisi.
Hej, vend!
Plot diell e pa dritė!
Pagan dhe fron pėr perėnditė!